تعیین دامنه رطوبتی با حداقل محدودیت (llwr) برای گیاه لوبیا چشم بلبلی و ارزیابی آن با استفاده از پارامترهای رویشی و فیزیولوژیکی
چکیده
رشد گیاه تحت تاثیر مقدار رطوبت خاک، تهویه خاک و مقاومت مکانیکی خاک در برابر نفوذ ریشه است. دامنه رطوبتی با حداقل محدودیت (llwr) دامنه ای از رطوبت خاک است که در آن محدودیت رشد گیاه در ارتباط با پتانسیل آب خاک، تهویه و مقاومت مکانیکی در برابر نفوذ ریشه حداقل باشد. با این حال، دامنه رطوبتی با حداقل محدودیت(llwr) برای گیاه لوبیا چشم بلبلی هنوز مشخص نشده است. هدف از انجام این پژوهش تعیین llwr برای دو سطح تراکمی جرم مخصوص ظاهری3/1 و 6/1 گرم برسانتی مترمکعب)در یک خاک با بافت شن- لومی و ارزیابی پاسخ رشد گیاه لوبیا چشم بلبلی به محدوده تعیین شده از طریق اندازه گیری پارامترهای رویشی و فیزیولوژیکی و همچنین بررسی رفتار گیاه لوبیا چشم بلبلی در پنج سطح رطوبتی ?ll (رطوبت حد پایینیllwr)، ?ul (رطوبت حد بالایی llwr) ، ?ul5/0 ، ?ul75/0 و ?ul2/1 بوده است. بدین منظور آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار به تعداد 30 واحد آزمایشی (pvc) در گلخانه تحقیقاتی دانشگاه شهید چمران اهواز انجام شد. پارامترهای رویشی شامل میزان شاخص سطح برگ، ارتفاع گیاه، تعداد بوته، وزن صد دانه، وزن تر و خشک اندام هوایی، تعداد غلاف در بوته، وزن غلاف (تر و خشک)، طول غلاف، وزن تر و خشک دانه (بدون غلاف) و صفات ریشه ای(طول، حجم و تعداد گره) اندازه گیری شدند. از پارامترهای فیزیولوژیکی میزان هدایت روزنه ای برگ، غلظت نسبی کلروفیل و محتوای نسبی آب برگ اندازه گیری شدند. همچنین فاکتورهای درصد رطوبت دانه ها، درصد نیتروژن دانه ها و درصد نیتروژن خاک نیز اندازه گیری شدند. بیش ترین مقدار پارامترهای رویشی و فیزیولوژیکی در تیمارهای رطوبتی?ul (رطوبت حد بالایی llwr) و ?ul75/0 و کم ترین مقدار آنها در تیمارهای رطوبتی ?ul2/1و ?ll (رطوبت حد پایینیllwr) مشاهده شد. نتایج نشان داد میزان تراکم تاثیر چشمگیری بر مقدار پارامترهای رویشی و فیزیولوژیکی داشت و مقدار این پارامترها در سطح تراکمی 3/1 بیش از 6/1 گرم بر سانتی متر مکعب بود. محدودیت تهویه خاک در رطوبت های بالا (?ul2/1) و محدودیت مقاومت مکانیکی خاک در مقابل نفوذ ریشه در رطوبت های پایین ?ll (رطوبت حد پایینیllwr) سبب ایجاد وضعیت نامناسب رویشی و فیزیولوژیکی برای گیاه شد.