پژوهش اکتشافی توانش ها و زیرتوانش های مدرس ترجمه فارسی و انگلیسی
چکیده
با توجه به نقش مهم مدرسان در فرآیند آموزش و یادگیری، برخورداری از توانش های خاص تاثیر بسزایی در تسهیل و تضمین موفقیت این دو فرآیند دارا می باشد. دراین میان تدریس ترجمه نیز از این قاعده مستثنی نبوده و مدرسان ترجمه می توانند با داشتن توانش های ویژه در تحقق این فرایندها به میزان قابل توجهی تاثیر بگذارند. اما از آنجایی که مطالعات ترجمه رشته ای نوپا است در بسیاری از حوزه های این رشته، مطالعات مبسوطی به خصوص در ایران صورت نگرفته است. هدف این تحقیق شناسایی توانش ها وزیرتوانش های مدرس ترجمه فارسی و انگلیسی از دیدگاه دانشجویان و اساتید رشته مترجمی و بررسی و مقایسه دیدگاههای مشترک و متفاوت این دو گروه در این خصوص درچارچوبی توصیفی و با رویکردی کیفی بود. شرکت کنندگان در تحقیق حاضر 95 نفراز دانشجویان کارشناسی ارشد و سال آخرکارشناسی مترجمی زبان انگلیسی و 13 نفر از مدرسان ترجمه دانشگاههای مشهد و تهران بودند. داده های حاصل از مصاحبه ها حضوری و گروهی به صورت مجزا با استفاده از نظریه داده بنیاد، کدگذاری و طبقه بندی و مورد تحلیل قرارگرفت و منجر به شناسایی توانش و زیرتوانش های مدرس ترجمه از دیدگاه دانشجویان و اساتید شد. توانش های تدریس ترجمه از دید دانشجویان شامل سه توانش دانش آموزشی، دانش محتوایی و توانش روانی ـ شخصیتی و از دیدگاه اساتید شامل سه توانش دانش آموزشی، دانش محتوایی و توانش ذهنی ـ شخصیتی بود. بر اساس نتایج بدست آمده درحالیکه دو توانش دانش محتوایی و دانش آموزشی در هر دو گروه دانشجویان واساتید دیدگاهی مشترک بود، توانش های روانی ـ شخصیتی در گروه دانشجویان و توانش ذهنی ـ شخصیتی درگروه مدرسان و زیرتوانش های مربوطه به هر یک از دو توانش وجه تمایز بین دیدگاههای این دو گروه بود. یافته های حاصل از این تحقیق می تواند در ایجاد و بهینه سازی کیفیت برنامه های آموزشی تربیت مدرس ترجمه در ایران مورد استفاده قرار گیرد.