اتیولوژی بیماری های لکه برگی ارزن های رایج در استان خراسان جنوبی
چکیده
گیاه ارزن یکی از قدیمی ترین غلات کشت شده در جهان است که به دلایل فصل کوتاه رشد و نیاز آبی کم در بین غلات از اهمیت بالایی برخوردار است. عوامل قارچی بسیاری باعث خسارت و کاهش میزان عملکرد این گیاه می شوندکه در این میان بیماری های برگی و غلاف ارزن دارای اهمیت هستند. این مطالعه به منظور شناسایی گونه های قارچی ایجاد کننده لکه برگی در گیاه ارزن های رایج در خراسان جنوبی طی سال های زراعی 1393-1392 انجام گرفت. در این تحقیق ازسه گونه ارزن رایج با نام های علمی ارزن دم روباهی setariaitalica،ارزن دانه ایpanicummiliaceum و ارزن مرواریدیpennisetumamericanumنمونه برداری صورت گرفت. نمونه های مشکوک به آلودگی روی محیط های کشت قارچی کشت داده و خالص سازی شدند. علاوه بر گونه های بیماری زا در روی میزبان ارزن، گونه های قارچی اندوفیت نیز جداسازی شد. جدایه های قارچی بر اساس مشخصات ریخت شناسی و مولکولی مبتنی بر تکثیر بخشی از ژن rdna با آغازگرهای its1, its4و its5و تکثیر بخشی از ژن بتاتوبولین با جفت آغازگرbt2a و bt2bشناسایی شدند. جنس هایfusarium، acremonium، alternaria، bipolaris، exserohilum، nigrosporaو penicilliumاز هر سه میزبان جداسازی و شناسائی شدند. آرایه هایalternaria، bipolaris، exserohilum، nigrosporaوpenicillium روی گیاه ارزن بیماری زا بودند.بیماری زایی گونه ی nigrosporaoryzaeروی ارزن مرواریدی برای دنیا جدید می باشد و بیماری زایی همین گونه روی میزبان های ارزن دم روباهی و ارزن دانه ای برای ایران جدید است. بیماری زایی گونه های exserohilum sp.روی ارزن دانه ای،alternariatenuissima و alternaria sp.روی ارزن دم روباهی نیز برای ایران جدید است.