پایان‌نامه

تولید حسگر شیمیایی انتخابی یون جیوه (hg2+) و یون مس (cu2+) برپایه ی رودامین-b در محیط های آبی

چکیده

با توجه به اهمیت اثرات آلایندگی فلزات سمی چون جیوه و مس بر سلامت انسان و محیط زیست، نیاز به پایش مستمر جهت ثبت تغییرات غلظت این آلاینده‏ها در محیط های آبی احساس می گردد. در این پژوهش یک حسگر شیمیایی بر پایه‏ی رودامین-b برای شناسایی انتخابی و با حساسیت بالای یون مس در محیط‏های آبی سنتز شد. بدین منظور ابتدا ترکیب حد واسط re (rhodamine-b ethylenediamine) و سپس حسگر شیمیایی recm (re carbonyl moepholine) سنتز شدند و آنالیزهای شناسایی 1h-nmr، 13c-nmr و mass جهت تأیید ساختار مولکولی این ترکیبات انجام گرفت. پس از انجام آزمون انتخاب‏پذیری حسگر در حضور سایر کاتیون ها با استفاده از روش اندازه گیری جذب فرابنفش-مرئی، مشخص گردید که این حسگر نسبت به یون جیوه پاسخی انتخابی نداشته و درمقابل انتخاب‏پذیری بالایی نسبت به یون مس از خود نشان می‏دهد. با تغییر غلظت یون مس در محلول حاوی حسگر مشاهده شده که با افزایش غلظت تا 30 میکرومولار مس شدت جذب در طول موج 554 نانومتر و 553 نانومتر صورت می‏گیرد. در مقابل، افزودن مقادیر بیش از 30 میکرومولار به محلول، سبب کاهش جذب در طول موج 553 نانومتر گردیده و رفته رفته رنگ صورتی آن کاهش می‏یابد. با بررسی استیوکیومتری تشکیل کمپلکس به روش تغییرات پیوسته، نسبت استیوکیومتری یون مس به حسگر معادل 1 به 2 تعیین شد. هم‏چنین حصول حداکثر برای یون مس 120 دقیقه زمان می‏برد. در نهایت خصوصیات عمومی این حسگر به‏عنوان یک لیگاند برای تشکیل کمپلکس با یون مس و به‏عنوان حسگری انتخابی جهت شناسایی این یون در محیط‏های آبی مطلوب می‏باشد.

اساتید راهنما و مشاور

حبیب اله یونسی، افسانه شهبازی