شناسایی عوامل موثر بر نگرش کتابداران کتابخانه های دانشگاهی در پذیرش تغییرات فناوری اطلاعات
چکیده
با پیشرفت فناوری ها، سواد رسانه ای کاربران کتابخانه ها نیز تغییر کرده است. کتابداران برای این که بتوانند پاسخ گوی نیازهای جدید کاربران باشند، باید با تغییرات فناوری همراه بوده و آن ها را فرا بگیرند. لذا برای شناخت عوامل موثر بر نگرش کتابداران کتابخانه های دانشگاهی در پذیرش تغییرات فناوری، تحقیقی به صورت پیمایشی بر روی کتابداران کتابخانه های دانشگاه های دولتی شهر تهران انجام شد. برای انتخاب نمونه از روش نمونه گیری مبتنی بر معیار استفاده گردید. معیارها شامل gate electronic، database online، سیستم طراحی شده، وجود پرتال، کتابخانه الکترونیکی، کتابخانه های موبایل سرویس، خدمات مرجع الکترونیکی، سرویس دهی تلفن همراه و منابع چندرسانه ای می باشد. بنابراین از 10 دانشگاه دولتی شهر تهران، 4 دانشگاه تهران، تربیت مدرس، علم و صنعت و صنعتی شریف به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه محقق ساخته ای است که در 30 سوال در طیف لیکرت تنظیم شد و بین کتابداران توزیع گردید. در مجموع 135 پرسشنامه بدست آمد و با نرم افزار اس. پی. اس. اس تجزیه و تحلیل گردید. یافته های پژوهش نشان می دهد از 6 دسته عوامل مدیریتی، اجتماعی- روانی، فرهنگی، محیطی، فردی و اقتصادی مورد بررسی در این تحقیق، عوامل مدیریتی بیش ترین تاثیر را بر نگرش کتابداران در پذیرش تغییرات فناوری دارد. انجام آزمون فریدمن نشان داد در بخش های فرعی هر یک از این عوامل به ترتیب، به روز بودن اطلاعات مدیر نسبت به فناوری های جدید، حسن روابط مدیر و کتابداران، داشتن وجدان کاری، فراهم بودن زمینه استفاده از فناوری های جدید در کتابخانه، رضایت از شغل و توانایی کتابخانه در تهیه ابزارها و فناوری های جدید بیش ترین تاثیر را در نگرش کتابداران در پذیرش تغییرات فناوری دارند. هم چنین کاربرد آزمون خی دو نشان داد بین تحصیلات، سابقه کار و بخش محل فعالیت کتابداران در کتابخانه و عوامل تاثیرگذار از نظر آنان در پذیرش تغییرات فناوری رابطه معناداری وجود ندارد. به-طور کلی با توجه به این یافته ها می توان نتیجه گرفت اگر مدیران کتابخانه ها پرتحرک و علاقه مند نسبت به امور کتابخانه ها و کاربرد فناوری های جدید ظاهر شوند، می توانند کتابداران را با خود همراه نموده و این علاقه مندی را در آن ها تقویت نمایند.