مقایسه الگوی رنگدانه ای در چند رقم گونه انار
چکیده
چکیده گیاه انار با نام علمی punica granatum درخت کوچکی است از تیره انارسانان (punicaceae) که دارای یک جنس (پونیکا) و دو گونه به نام های پونیکا گراناتوم و پونیکا پروتوپونیکا می باشد. گونه پونیکا گراناتوم بومی ایران و نواحی مدیترانه است که واریته های زیادی اعم از خوراکی و زینتی در آن وجود دارند. انار منبع بسیار خوبی از آنتوسیانینهاست که در بخشهای مختلف آن از جمله پوست و دانه وجود دارد. آنتوسیانین ها به دلیل اثرات مفید در سلامتی، به خصوص به دلیل داشتن فعالیت های آنتی اکسیدانی، ضد سرطانی، ضد التهابی و ضد رگ زایی قابل ملاحظه اند. برای انجام این پزوهش 4 رقم مختلف انار (با طیف مشخصی از رنگ بر اساس رنگ ظاهری میوه) از باغات منطقه اردستان انتخاب شد. این چهار رقم شامل رقم های پوست سیاه، پوست قرمز (نادری)، پوست صورتی و پوست سفید بود. استخراج آنتوسیانین ها از بافت های مختلف شامل گلبرگ، برگ، سرشاخه ها، پوست داخلی میوه، پوست خارجی میوه، دانه و بافت کالوس به روش عصاره گیری گرم انجام شد. آنتوسیانین های استخراج شده به روش تفکیکی بر اساس phاندازه گیری و مقایسه کمی (با روش طیف سنجی نوری) و کیفی (با روش کروماتوگرافی لایه نازک و مقایسه طیف جذبی در طول موج های بین 200 تا 1100 نانومتر) شدند. در این مطالعه کالوس زایی رقم های مختلف و همچنین بافت های مختلف در شرایط کشت بافت مورد بررسی قرار گرفت. مقایسه پارامتر فیزیولوژیک قدرت احیا کنندگی عصاره که نشان دهنده ظرفیت آنتی اکسیدانی است نیز اندازه گیری شد. نتایج حاصل از آنالیز واریانس داده ها نشان داد که بین ترکیبات آنتوسیانینی موجود در بخشهای مختلف چهار رقم گونه انار تفاوت معنی داری درسطح 5 درصد وجود دارد. در هر چهار رقم در تمام بخش های مورد مطالعه به جز آب انار، بیشترین غلظت مربوط به رقم پوست سیاه و کمترین مقدار مربوط به رقم سفید بود. در مورد آب انار، بیشترین غلظت را رقم پوست قرمز (نادری) به خود اختصاص داد. نتایج بررسی کمی نشان داد که انواع آنتوسیانین های قابل مشاهده در همه ارقام بررسی شده وجود داشت. نتایج بررسی کالوس زایی نشان داد که بهترین شرایط کالوس زایی شامل ترکیب هورمونی 5/0 میلی گرم در لیتر 2,4-d و 1 میلی گرم در لیتر کینتین در محیط کشت ms بود. کالوس زایی در همه بافت ها شامل بافت گلبرگ، برگ و ساقه های یکساله دیده شد. واکشت کالوس ها به محیط کشت b5 رشد بهتری نشان داد. در رقم سیاه، کالوس های حاصل از گلبرگ و برگ حاوی مقادیر بالایی آنتوسیانین بودند و رنگ کالوس ها قرمز بود در حالی که کالوس های سایر رقم ها به طور کلی سفید رنگ بود. به طور کلی رقم پوست سیاه قابلیت های بالایی در استفاده از آن برای مقاصد بیوتکنولوژیک مانند تولید آنتوسیانین با استفاده از سیستم های کشت بافت نشان داد.