تأثیر تنش خشکی بر ویژگی های رشد، مورفولوژی برگ و شرایط فیزیولوژیک نهال گلدانی بلند مازو در شرایط گلخانه
چکیده
بلوط بلند مازو به لحاظ حجم چوب صنعتی دومین گونه ی با ارزش جنگل های شمال ایران به شمار می آید. با توجه به تغییرات اقلیمی در چند دهه ی اخیر که افزایش گرمایش جهانی و خشکی از پیامدهای آن است آگاهی از اثرات تنش خشکی، تعیین آستانه ی پژمردگی و نیز آگاهی از میزان مقاومت بلند مازو نسبت به سطوح مختلف تنش خشکی ضروری به نظر می رسد. لذا به منظور بررسی تأثیر تنش خشکی بر ویژگی های رشد، مورفولوژیک برگ و شرایط فیزیولوژیک نهال گلدانی بلند مازو، آزمایشی در قالب طرح کاملآ تصادفی با 5 سطح ظرفیت زراعی شامل ظرفیت زراعی100% (شاهد)، 75% (تنش ملایم)، 50% (تنش متوسط)، 25% (تنش شدید) و5% (تنش خیلی شدید) در شرایط اتاقک رشد انجام شد. براساس یافته های این مطالعه تحت تأثیر تنش خشکی از میان ویژگی های رویشی قطر یقه، وزن تر برگ، ساقه و ریشه، میزان آب برگ، ساقه و ریشه تغییر یافتند. همچنین از میان ویژگی های مورفولوژیکی برگ طول، عرض، مساحت، شاخص سطح برگ و سطح برگ ویژه و نسبت طول به عرض تغییر یافتند. همچنین تنش خشکی بر اکثر ویژگی های فیزیولوژیکی به جز آنزیم پراکسیداز تأثیر معنی داری داشت، طوری که با افزایش شدت تنش خشکی میزان کلروفیل a و b افزایش ولی میزان کارتینویید، نشت الکترولیت و محتوای نسبی آب تغییر یافت. بر اساس بررسی های انجام شده بر روی ویژگی های روزنه ای پس از اعمال تنش خشکی با افزایش شدت تنش خشکی مساحت روزنه باز و بسته، طول روزنه باز و طول سلول محافظ روزنه باز تغییر یافت ولی در سایر ویژگی های روزنه ای تغییری مشاهده نشد. به طور کلی نتایج این پژوهش نشان داد که شروع فرآیندهای پاسخ به تنش خشکی از سطح 75% ظرفیت زراعی به پایین بوده به طوریکه اگر به زیر 25% ظرفیت زراعی برسد مرگ آور می باشد بنابراین مدیریت آب در نهالستان جهت این گونه باید به گونه ای باشد که ظرفیت زراعی خاک از 75% کاهش نیابد.