بررسی اثر تغییر اقلیم بر جاذبه های اکوتوریسمی منطقه توچال تهران
چکیده
تغییر جهانی آب و هوا به بحث برانگیز ترین مسئله محیطی دوران ما تبدیل شده است که بر بسیاری از فعالیتهای انسانی تاثیر می گذارد. ازدیاد گازهای گلخانه ای، می تواند طبیعت و اقلیم یک منطقه را تغییر داده و بالاخص بر جاذبه های گردشگری طبیعی منطقه تأثیر گذارند. از این رو مقاصد اکوتوریسمی که اساساً بر پایه جاذبه های طبیعی استوار است، در معرض تهدیدهای بیشتری قرار دارند. دامنه جنوبی البرز که به کوهستان توچال شهرت دارد، یکی از مقاصد اکوتوریسمی است که به دلیل مجاورت با کلان شهر تهران از آسیبهای تغییرات آب و هوایی مصون نمانده است. این تحقیق به منظور بررسی تأثیر تغییر اقلیم بر جاذبه های اکوتوریسمی منطقه توچال انجام شده است. بدین منظور، ابتدا داده های هواشناسی ایستگاه سینوپتیک، شمال تهران در یک دوره آماری 23 ساله (2010- 1988)، داده های هیدرومتری ایستگاه های مقصود بیک و هفت حوض و همچنین آمار تعداد بازدید کنندگان مجموعه توچال در یک دوره آماری 9 ساله (1392- 1384) جهت بررسی تغییرات و وجود یا عدم وجود روند مورد ارزیابی قرار گرفت. جهت بررسی تغییرات جاذبه ها، طی سه مرحله شامل بازدید میدانی و عکسبرداری از جاذبه ها، بررسی های کتابخانه ای و ابزار پرسشنامه داده های مورد نظر جمع آوری شده است. جهت بررسی فرضیات پژوهش از آزمون¬کای¬دو و ضریب همبستگی اسپیرمن، استفاده شده است. نتایج این تحقیق نشان داد، که افزایش دما، کاهش بارندگی، طولانی شدن فصل گرما وکاهش تعداد روزهای برفی باعث کوتاه شدن طول فصل اسکی ؛ کم آب شدن و خشک شدن تعدادی از آبشارها و چشمه ها و رودخانه ها منطقه، مهاجرت و کاهش جمعیت گونه های جانوری و از بین رفتن گونه های گیاهی شده است. همچنین بین بارش برف و تعداد اسکی بازان رابطه مستقیم وجود دارد و با کاهش بارش برف و کوتاه شدن طول فصل سرما، تعداد اسکی بازان کاهش پیدا کرده است. لذا ذینفعان گردشگری منطقه، باید برای رویارویی با تغییرات اقلیمی، خود را با این تغییرات تطبیق دهند تا اینکه مخاطرات سرمایه گذاری در بخش گردشگری برای دستیابی به فرصت های جدید به حداقل خود برسد و در مسیر اجتماعی، اقتصادی و زیست محیطی پایدار قرار گیرد .