تحوّلات نظام مالیاتی فارس در عصر پهلوی اول
چکیده
با نگاهی به دوره های مختلف تاریخی در ایران می توان به اهمیت و نقش اساسی مالیات در حیات اقتصادی و اجتماعی جامعه ی ایران پی برد. با تشکیل سلسله ی قاجار و ورود ایران به دایره ی نظام بین الملل و تشکیل وزارتخانه های مختلف به پیروی از غرب، وزارت مالیه نقش مهمی یافت. با بروز تغییرات که در نتیجه ی فرایند اصلاحات در دوره ی قاجار به وجود آمد، باید انتظار داشت که آثار این تغییرات در کارکردهای اقتصادی و به ویژه مباحث مالیاتی که جایگاه مهمی در نظام اقتصادی جامعه ی ایران عصرِ قاجار داشت، بازتاب یابد. از جمله مناطقی که دولتهای قاجار و پهلوی حساب ویژه ای بر روی عایدات حاصل از آن باز نموده بودند، ایالت فارس بود. با توجه به گستردگی این ایالت مالیاتهایی که از آنجا دریافت می گردید، اهمیت زیادی در حیات اقتصادی این دو سلسله و حاکمان آنها داشت. در رساله ی حاضر، تحولات نظام مالیاتی ایالت فارس در عصر پهلوی اول با تأکید بر این مسأله مورد پژوهش قرار می گیرد که آیا: با تغییر رژیم سیاسی و متعاقب آن با تغییر شرایط سیاسی، اجتماعی، اقتصادی جامعه ی ایران در عصر پهلوی تغییری در کارکردهای اقتصادی و به ویژه مسائل مالیاتی ایجاد شد؟ هدف این پژوهش، تدارک زمینه های لازم برای مطالعات مربوط به نقش و جایگاه نظام مالیاتی در فارس عصر پهلوی اول، جمع آوری اطلاعات لازم برای تدوین تاریخ اقتصادی فارس، در عصر قاجار و پهلوی اول و نیز بازشناسی کارکردهای مالیات در ایالت فارس می باشد. روش تحقیق در این پژوهش توصیفی، تحلیلی و روش گردآوری داده ها کتابخانه ای و اسنادی است.