بررسی آلودگی فلزات سنگین در رسوبات رودخانه خرم آباد
چکیده
از آنجایی که فلزات سنگین از آلایندههای پایدار بوده و قادرند در رسوبات تجمع یابند، لذا بررسی میزان غلظت آنها میتواند نگرشی کلی در مورد آلودگی بوم سامانه آبی ارائه دهد. هدف از این مطالعه بررسی آلودگی فلزات سنگین در رسوبات رودخانه خرمآباد با توجه به ورود آلایندههای مختلف به آن میباشد. به منظور ارزیابی کیفیت رسوبات رودخانه خرمآباد، 18 نمونه رسوب سطحی در طول مسیر رودخانه برداشت گردید. غلظت فلزات سنگین )کروم، نیکل، سرب، روی، مس، مولیبدن و آرسنیک( و همچنین برخی خواص فیزیکوشیمیایی رسوب )درصد رس، ph ، مواد آلی( تعیین گردید. آلودگی رسوبات به وسیله فاکتور آلودگی ) cf (، شاخص بار آلودگی ( pli (، شاخص ,igeo شاخص خطر بوم شناختی بالقوه (ri) و فاکتور خطر بوم شناختی بالقوه (ei) اندازهگیری شد. همچنین تحلیلهای آماری نیز به منظور تعیین منشأ احتمالی فلزات سنگین در رسوبات انجام شد. براساس نتایج غلظت کروم در تمام ایستگاهها بیشتر از شیل میانگین بود. همچنین غلظت سرب، روی، مس و نیکل در بعضی ایستگاهها بیشتر از شیل میانگین و مقدار زمینه محلی بودند . غلظت کروم در بعضی ایستگاهها از مقدار غلظت زمینه محلی کمتر بود. غلظت مولیبدن و آرسنیک در تمامی ایستگاهها کمتر از شیل میانگین و در بعضی ایستگاهها بیشتر از مقدار غلظت زمینه محلی بود؛ شاخص بار آلودگی نشاندهندهی آلودگی بعضی از ایستگاهها میباشد. فاکتور آلودگی نیز نشاندهندهی آلودگی رسوبات به نیکل، آرسنیک، مس، سرب و روی در بیشتر ایستگاه- ها، و برای کروم در همه ایستگاهها به جز دو ایستگاه میباشد. مقدار فاکتور آلودگی برای مولیبدن در بیشتر ایستگاهها کمتر از یک است. فاکتور خطر بومشناختی و شاخص خطر بومشناختی بالقوه رسوبات نشاندهنده قرارگیری رسوبات در رده یک )آلودگی کم( میباشند. تحلیلهای آماری نیز مبین منشأ انسانزاد بیشتر آلودگیها در رسوبات رودخانه خرم آباد است.