پایان‌نامه

نقد و بررسی دیدگاه های قرآنی مولوی در مثنوی معنوی

چکیده

این نوشتار در پی آن است که دیدگاه¬های قرآنی مولوی در مثنوی معنوی را بازیابی و مورد نقد و بررسی قراردهد. برای این منظور تمام شش دفتر مثنوی معنوی از ابتدا تا انتها مطالعه و مطالب مرتبط با مفاهیم قرآنی و آیات مربوط به آن استخراج گردیده است. فهرست کردن تمام آیاتی که به نوعی در کلام مولوی استفاده شده، مجموعه را بسیار مفصل می¬کند، اما در اینجا نمونه¬هایی از پنج نوع ارتباط مثنویمعنوی با قرآن کریم در قالب پنج فصل مورد بررسی قرار گرفته است. فصل اول به نوع نگاه مولوی به این کتاب آسمانی می¬پردازد که به این مناسبت برخی از مباحث مرتبط با علوم قرآنی نیز در این فصل مطرح شده است. در فصل دوم نمونه¬هایی از اقتباس¬های مثنوی از کلام وحی و بهره¬گیری او از تمثیلات قرآنی آمده است. در فصل سوم به گزیده¬¬هایی از قرابت معنایی ابیات مثنوی با آیات قرآنی اشاره شده است که در آن مولوی بدون استفاده لفظی از آیات، مفاهیمی را مشابه مفاهیم قرآنی به کار برده است. در فصل چهارم به مواردی اشاره شده که مولوی به ترجمه آیات یا توضیح مفردات قرآنی می-پردازد. و در نهایت، فصل پنجم به بیان نمونه¬هایی از تفسیر آیات قرآن توسط مولوی اختصاص یافته که مبنای تنظیم مباحث در این فصل به صورت تفسیر موضوعی می¬باشد. نحوه¬ی پرداختن مولوی به قصص قرآنی نیز در این فصل مورد بررسی قرار گرفته است.

اساتید راهنما و مشاور

احمد پاکتچی، عباس نقیئی

پایان‌نامه‌های مشابه

  • بررسی تمثیلات با دیدگاه تقدیرگرایانه در مثنوی معنوی

    پایان‌نامه۲۰۱۴دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمانشاه - دانشکده علوم انسانیلیدا بوچانی

    یکی از مسایلی که از دیرباز در ادیان آسمانی و به ویژه در دین اسلام مورد توجّه بوده، مفهوم قضا و قدر، سرنوشت و تقدیر است که می توان آن را یکی از مباحث پیچید? الهیّات به شمار آورد. مسأل? قضا و قدر یک بحث کلامی است و نگاهی گذرا به تاریخ، گویای اهمیت این بحث در میان متکلّمین و جنجال ف

  • حجابهای نفس از دیدگاه مولانا در مثنوی معنوی

    پایان‌نامه۲۰۰۹وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه شهید باهنر کرمان - دانشکده ادبیات و علوم انسانیافسانه حاج علیزاده

    هدف اصلی عرفان (معرفه الله) است و عارف با تمام وجود سعی بر این دارد که به این حقیقت هستی دست یابد.اما غافل از اینکه در راه موانعی وجود دارد که روح او را به غل و زنجیر می کشد و این موانع نه تنها تعلق خاطر به امیال نفسانی و اموال دنیایی است بلکه غرق شدن در عبادت و فراموش کردن معبود

  • رابطه انسان و خداوند از دیدگاه مولوی در مثنوی معنوی

    پایان‌نامه۲۰۱۰وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه اصفهان - دانشکده ادبیات و علوم انسانیالهام السادات صالح

    در این پژوهش ارتباط متقابل خداوند و انسان از منظر مولوی در مثنوی مورد بررسی قرار گرفته است. انسان از آغاز آفرینش و ورود به عالم هستی در ارتباط با خدا بوده و به صورت آگاهانه و یا غیر آگاهانه از این ارتباط سود برده است. در جای جای مثنوی اشعاری وجود دارد که می توان با بررسی آن ها، ن

  • اسطوره خلقت در آثار عرفانی با تکیه بر حدیقه سنایی، الهی نامه عطار و مثنوی معنوی مولوی

    پایان‌نامه۲۰۱۴وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه سیستان و بلوچستان - دانشکده ادبیات و علوم انسانیفرزانه اصل دار

    در قران کریم و کتاب مقدس و بسیاری از داستان های اسطوره ای به امر خلقت و بخصوص آفرینش انسان از خاک اشاره شده است.اسطوره داستان آفرینش را به نمایش می گذارد و بدین ترتیب به حس کنجکاوی بشر در رابطه با آغاز جهان پاسخ می گوید. در هر سه مثنوی (حدیقه سنایی، الهی نامه عطار و مثنوی مولوی)

  • بررسی اصول تعلیم و تربیت در مثنوی معنوی مولوی

    پایان‌نامه۱۹۹۸وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه شهید چمران اهواز - دانشکده علومرضا میرزاپور

    اصول تعلیم و تربیت مفاهیم، تکیه گاهها، دستورالعملهای کلی اساسی، جهت دهنده ای است که می توانند راهنمای عمل تربیتی معلمان، شاگردان، والدین و کلیه دست اندرکاران تعلیم و تربیت در رسیدن به اهداف آموزش و پرورش قرار گیرند. روش مورد استفاده در این پایان نامه، توصیفی - تحلیلی است . هدف از

  • بررسی مولّفه های روان شناسی مثبت نگر در مثنوی معنوی مولوی بر اساس نظریّ? مارتین سلیگمن

    پایان‌نامه۲۰۱۵وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه فردوسی مشهد - دانشکده علوم تربیتیثمانه اسمعیل زاده قندهاری

    در سال های اخیر مطالعات زیادی در زمین? تأثیرات معنویّت و مثبت-اندیشی بر روی زندگی انسان و نوع عملکرد وی صورت گرفته است. روان شناسی مثبت نگر نیز یکی از شاخه های روان شناسی است که در جست-وجوی زندگی خوب و در پیِ مطالع? علمی عملکرد انسان آرمانی است. علمی که به جای توجّه به ضعف ها و ن

اسناد مشابه

  • تأویل و نقد ماهیت آن در مثنوی معنوی با تکیه بر آرای پل ریکور

    مقاله۲۰۲۲نقد و نظریه ادبیزهرا صابری نیا، نرگس محمدی بدر، فاطمه کوپا، فرهاد درودگریان

    هدف پژوهش حاضر، نقد ماهیت تأویلی مثنوی معنوی به‌عنوان وجهی تقدیری و پویا در ادبیات است. برای جهتدهی و اعتباربخشی به این هدف، رویکردهای تأویل مولوی را براساس فلسفة اندیشگانی و پدیدارشناسی تأملی پل ریکور مشخص کردهT نشاندادهایم که تأمل و فکرت در تأویل چگونه سبب شده مثنوی در ردیف پرن

  • بررسی تطبیقی شیوه بیان داستان های قرآنی در مثنوی معنوی و تفسیر کمبریج

    مقاله۲۰۱۷مطالعات قرآنیرضا اشرف زاده، محمد بهنام فر، نازنین احسانی

    «مثنوی معنوی» حاصل تطور و سیر قصه‌ها در طول زمان است. این قصه‌ها راه شناخت ورود به دنیای مولانا و آشناشدن با خلاقیت وی در عرصه داستان‌پردازی است. «تفسیر کمبریج» نیز از تفاسیر مهمی است که مخصوصاً از جنبه ادبی اهمیت دارد و دارای داستان‌هایی است که به اقتضای مطلب در جای جای کتاب پرا

  • بررسی تطبیقی شیوه بیان داستان های قرآنی در مثنوی معنوی و تفسیر کمبریج

    مقاله۲۰۱۷مطالعات قرآنیرضا اشرف زاده، محمد بهنام فر، نازنین احسانی

    «مثنوی معنوی» حاصل تطور و سیر قصه‌ها در طول زمان است. این قصه‌ها راه شناخت ورود به دنیای مولانا و آشناشدن با خلاقیت وی در عرصه داستان‌پردازی است. «تفسیر کمبریج» نیز از تفاسیر مهمی است که مخصوصاً از جنبه ادبی اهمیت دارد و دارای داستان‌هایی است که به اقتضای مطلب در جای جای کتاب پرا

  • نقد و نظری بر مثنوی معنوی تصحیح استاد محمدعلی موحد

    مقاله۲۰۲۴کهن نامه ادب پارسیمحمد کاظم یوسف پور

    در میان تصحیح‌های پرشمار مثنوی معنوی، چاپ استاد محمدعلی موحد، آخرین و بی‌گمان برترین است. در این مقاله این اثر فاخر را، ضمن برشمردن مزیت‌های آن، در چهار محور ارزیابی کرده‌ایم: 1) تصحیح ابیات: در این بخش 14 مورد که عمدتاً به معنی و گاه به اعتبار ابیات درج‌شده از هامش نسخه‌ها مربوط

  • چشم از دیدگاه مولانا در مثنوی معنوی

    الف – در مثنوی مولانا ((چشم )) تعبیرهای گوناگونی دارد ‘ یا دیده ظاهری است که تنها مظاهر و تعینات جهان مادی را می بیند و از جهان غیب بی خبر است ‘ و یا دیده باطنی که ابزار شهود و ادراک حقایق است . ب- پیامبران الهی نمونه های کامل دیده وران باطنی محسوب می شوند . ج- تلقی مولانا از شور

  • چشم از دیدگاه مولانا در مثنوی معنوی

    مقاله۲۰۰۲مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی(منتشر نمی شود)دکتر اسماعیل تاج بخش

    الف – در مثنوی مولانا ((چشم )) تعبیرهای گوناگونی دارد ‘ یا دیده ظاهری است که تنها مظاهر و تعینات جهان مادی را می بیند و از جهان غیب بی خبر است ‘ و یا دیده باطنی که ابزار شهود و ادراک حقایق است . ب- پیامبران الهی نمونه های کامل دیده وران باطنی محسوب می شوند . ج- تلقی مولانا از شور