تهیه و کاربرد مولیبدات سولفوریک اسید و مگلومین سولفات به عنوان کاتالیزگرهای کارآمد برای سنتز کومارین ها در شرایط حرارتی و ریزموج
چکیده
کومارین¬ها گروهی پراهمیت از ترکیب¬های ناجورحلقه هستند که کاربردهای بسیار گسترده¬ای در صنایع دارویی، بهداشتی، عطر و ... دارند. یکی از ساده¬ترین و رایج¬ترین روش¬های تهیه¬ی این ترکیب¬ها، روش پچمن است که از تراکم فنل و بتاکتواستر، کومارین را به¬عنوان محصول تولید می¬کند. حضور کاتالیزگر اسیدی در این روش ضروری می¬باشد و به¬کاربردن اسیدهای آلی و معدنی غلیظ به صورت مستقیم علاوه بر سمیت و خطرناک بودن، در محصول ناخالصی ایجاد می¬کنند و بازده محصول را کاهش می¬دهند، بنابراین یکی از روش¬های بهینه ساختن تهیه¬ی این ترکیب¬ها، تهیه¬ی کاتالیزگرهای اسیدی با سمیت و خورندگی کم، بازدهی بالا، جداسازی آسان و عدم ایجاد ناخالصی در محصول است. همچنین ایجاد شرایط بدون حلال یکی از اصول شیمی سبز می¬باشد که همواره مورد توجه پژوهش¬گران بوده است. در پژوهش حاضر، تلاش بر تهیه¬ی کاتالیزگرهایی با ویژگی¬های ذکر شده و به کار بردن آن¬ها در تهیه¬ی کومارین¬ها بوده و در این راستا دو کاتالیزگر مولیبدات سولفوریک اسید و مگلومین سولفات تهیه شدند و در واکنش پچمن جهت تهیه¬ی تک¬ظرف کومارین¬ها آزموده شدند. این کاتالیزگرها در دمای صد درجه¬ی سانتی گراد و همچنین در شرایط ریزموج به کار رفتند. شرایط واکنش¬ها بدون حلال بوده، جداسازی محصول خالص بسیار آسان و با بازده بسیار خوب بین 87 تا 92 درصد در حضور مگلومین سولفات و 90 تا 97 درصد در حضور مولیبدات سولفوریک اسید، در زمان سی تا چهل دقیقه برای شرایط حرارتی و زمان 4 تا 6 دقیقه برای شرایط ریزموج می¬باشد. به¬کار بردن هم¬زمان کاتالیزگرهای تهیه شده و شرایط ریزموج، ضمن حفظ بازده بسیارخوب، زمان واکنش را به میزان قابل توجهی کاهش داده¬است.