طبقه بندی توده سنگ جهت ارزیابی قابلیت آتشباری در معادن روباز
چکیده
در این پژوهش قابلیت آتشباری برای بهینهسازی خردایش ناشی از آتشباری مورد بررسی قرار گرفته است. دانهبندی مصالح حاصل از خردایش تودهسنگ بوسیله عملیات آتشباری تابع سه دسته پارامتر اصلی شامل خصوصیات مهندسی تودهسنگ آتشباری شده، خصوصیات طراحی عملیات آتشباری و خصوصیات مواد منفجره مصرفی میباشد. از این میان به اثر خصوصیات مهندسی تودهسنگ بر نتایج آتشباری، قابلیت آتشباری میگویند. از آنجایی که این خصوصیات تأثیر زیادی بر خردایش حاصل از آتشباری میگذارند و در معادن مورد مطالعه نیز در طراحی عملیات آتشباری تأکید کمی به آن میشود، در این پژوهش سعی بر این است جهت بهینهسازی عملیات خردایش و رسیدن به دانهبندی مورد نظر با صرف کمترین هزینه، اثر این خصوصیات مورد بررسی قرار گیرد. برای این منظور خصوصیات تودهسنگ در 51 بلوک انفجاری در سه معدن سنگ آهن چغارت، چادرملو و سهچاهون مورد مطالعه قرار گرفت. برای این منظور خصوصیات ناپیوستگیها در طول 1780 متر خط پیمایش اندازهگیری شده و پس از تهیه نمونههای استوانهای از بلوکهای اخذ شده از تودهسنگ، خصوصیاتی نظیر مقاومت تراکمی تک محوری، مقاومت کششی، چگالی، سختی و سرعت امواج طولی در آزمایشگاه تعیین گردید. همچنین سرعت امواج طولی در تودهسنگ با اجرای 1817 متر پروفیل لرزهای انکساری و پردازش دادهها توسط نرمافزار reflexw برای بلوکهای انفجاری بدست آمد. پس از تعیین دانهبندی مصالح کپه انفجاری به روش پردازش تصویر به کمک نرمافزار split-desktop2 علاوه بر ارزیابی اثر پارامترهای خصوصیات طراحی آتشباری و مواد منفجره بر خردایش حاصله، اثر کلیه خصوصیات مهندسی تودهسنگ بر خردایش مورد بررسی قرارگرفت. سپس روابطی جهت پیشبینی خردایش با توجه به کلیه پارامترهای موثر ارائه گردید. از آنجاییکه هدف توسعه روابطی برای بهینهسازی خردایش میباشد، برای اعمال پارامتر خصوصیات تودهسنگ در این روابط از سه طبقهبندی تودهسنگ rmr، brmr و لاتهام و لو و شاخص سرعت لرزهای استفاده گردید. در نهایت روابطی جهت پیشبینی خرج ویژه لازم برای رسیدن به خردایش مورد نظر با هر طرح حفاری با فاصلهداری جناحی چالها و بارسنگ مشخص بر اساس طبقهبندی تودهسنگ و شاخص سرعت لرزهای ارائه شد. تحلیلهای آماری نشان داد که اختلاف میان مقدار پیشبینی شده با مقدار واقعی برای کلیه روابط کم بوده و خطای روابط متکی بر طبقهبندی لاتهام و لو کمتر میباشد. دستاورد این پروژه تحقیقاتی پیشبینی خرج ویژه لازم برای خردایش بهینه تودهسنگ در معادن مورد مطالعه میباشد.