تحلیل همدید بارش های سنگین روزانه غرب ایران
چکیده
فراوانی منابع آب و خاک، غرب ایران را به دومین قطب کشاورزی ایران تبدیل کرده است. کوهستانی بودن این سرزمین بر آسیب پذیری منابع طبیعی آن بویژه منابع خاک از بارش های سنگین افزوده است. در این پژوهش با تهیه و بررسی داده های بارش روزانه 30 میلی متر و بیشتر ، به عنوان بارش های سنگین طی سال های 1997 تا 2006 در 9 ایستگاه داده سنجی جوی از غرب ایران ، 11 موج بارش استخراج گردید. آزمون فرضیات پژوهش ، با طراحی و تحلیل الگوهای همدید در سه رده الگوهای بازوی جبهه ای، الگوهای ردیابی سامانه کم فشار عامل و الگوهای موقعیت ناوه عامل بارش به ترتیب در تراز دریای آزاد و تراز میانی جو انجام گرفت. تحلیل الگوهای همدید عموما گواه حضور ناوه غربی در موقعیت طول 30 تا 40 درجه جغرافیایی (از فلسطین تا عراق) و بازوهای جبهه ای سرد و گرم در غرب ایران طی روزهای بارش بود. در مجموع از 11 موج بارش سنگین، در 8 موج، پدیده ادغام دو سامانه کم فشار عامل یعنی کم فشار مدیترانه ای و کم فشار دریای سرخ با همراهی شرق سوی ناوه تراز 500 هکتوپاسکال مشاهده گردید. در این حال هنگام پیدایش سامانه پرفشار مانع روی مناطق شرق و مرکزی ایران، حرکت کم فشارهای بارش زا با کندی آشکاری روبرو شد. این پدیده به تنهایی می تواند بر فرصت رطوبت گیری و توان بارش زایی سامانه ها در غرب ایران بیفزاید.