مطالعه تنوع اللی پروتئین های ذخیره ای گلیادین ارقام گندم ایرانی براساس مارکرهای مولکولی est
چکیده
چکیده : پروتئین ذخیره ای گندم با نقش در خاصیت الاستیسیته خمیر نان در کیفیت پخت نان بسیار موثر بوده و از چهار زیرواحد ?، ?، ? و? تشکیل شده است. ژن های کد کننده گلیادین برروی بازوی کوتاه کروموزوم های همیولوگ یک و شش گندم هگزاپلوئید قرار دارد. در این تحقیق تنوع اللی گلیادین در 68 رقم ایرانی با استفاده از نه نشانگر میکروساتلایت مبتنی بر est مورد بررسی قرار گرفت. تمامی آغازگرها پلی مورف بوده و در مجموع در کل ارقام 34 الل به دست آمد که بیشترین تعداد الل مربوط به آغازگر tc65966 با 12 الل و بیشترین فراوانی اللی برای الل d از آغازگر tc65966 به دست آمد. نتایج حاصل از تجزیه خوشه ای ارقام را به پنج گروه تقسیم کرد. بیشترین محتوای اطلاعات چندشکلی مربوط به آغازگرcv064957 از زیرواحد گاما گلیادین و برای گروه چهارم که شامل ارقام بومی ایرانی بود، به دست آمد. در مجموع میزان پلی مورفیسم مطلوبی با ??/?? درصد به دست آمد. بیشترین میزان شاخص نشانگر مربوط آغازگر tc65966 با مقدار94/2 بود. ارقام گندم بومی ایرانی با بیشترین میزان هتروزیگوسیتی دارای بیشترین فاصله ژنتیکی با سایر گروه ها بود . در تجزیه واریانس مولکولی واریانس داخل گروه ها معنی دار شد. نتایج حاصل از الکتروفورز پروتئین ها ارقام گندم را به سه گروه تقسیم کرد که از نظر گروه سوم با گروه پنجم ارقام ایرانی تفکیک مشابهی به دست آمد. دقت بالای نشانگرهای ریزماهواره ای مبتنی بر est توانست در این تحقیق ارقام را به خوبی تفکیک کند. با توجه به نتایج می توان به پتانسیل بالای تنوع در ارقام ایرانی از نظر پروتئین-های گلیادین پی برد و به عنوان منبع تنوع ژنی در برنامه های اصلاحی جهت اصلاح کیفیت نانوایی این ارقام را مورد استفاده قرار داد