ارزیابی ژنوتیپ های ذرت به ویروس های کوتولگی زبر ذرت و موزائیک ایرانی ذرت
چکیده
ویروس ها از جمله عوامل زیانباری هستند که به طور معمول باعث کاهش عملکرد و خسارت اقتصادی می شوند. در نیمه جنوبی کشور ویروس های موزائیک ایرانی ذرت و کوتولگی زبر ذرت از اهمیت بیشتری برخوردار هستند. درچند سال اخیر ویروس کوتولگی زبر در استان فارس که بزرگ ترین استان تولید کننده ذرت می باشد بصورت طغیانی درآمده و خسارت فراوانی وارد کرده است. شیوع این بیماری یافتن ارقام و لاین های مقاوم یا متحمل را ضروری می سازد. براین اساس با توجه به فراهم بودن شرایط آلودگی طبیعی به ویروس کوتولگی زبر ذرت آزمایشی در قالب طرح بلوک با سه تکرار در تابستان سال 1390 در مزرعه مرکز تحقیقات کشاورزی زرقان اجرا شد. تیمارها شامل 35 لاین ذرت بودند. طی این آزمایش مشخص شد که ویروس کوتولگی زبر ذرت اثر کاهشی شدید روی ارتفاع بوته دارد و در درجات شدیدتر منجر به عدم تشکیل بلال در بوته می شود. بهترین شاخص برای غربالگری لاینهای متحمل و حساس ارتفاع بوته می باشد. با توجه به درصد کاهش ارتفاع بوته در شرایط بیماری نسبت به نرمال لاین های k3547/5 و k3640/5 و k3615/2 و k3640/3 به عنوان متحملترین لاینها معرفی شدند. به منظور بررسی 35 لاین فوق نسبت به ویروس موزاییک ایرانی ذرت، آزمایشی در قالب طرح کاملأ تصادفی با 15 تکرار در گلخانه بخش ویروس شناسی دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز انجام شد. طی این آزمایش و بر اساس آزمون الیزا مشخص شد که لاین k120 فاقد آلودگی بود و به عنوان لاین مقاوم معرفی می شود