بررسی تطبیقی تعهدات مالک و مستأجر در حقوق ایران و مصر

پیمان پورایوبی

چکیده

در حقوق ایران و قانون مدنی مصر، تعهدات مالک را در عقد اجاره می توان در شش مبحث کلی ارائه ‏کرد: 1- تسلیم عین مستأجره به مستأجر 2- عدم مزاحمت مالک و تابعان او و ثالث در انتفاع مستأجر 3- حفظ و ‏نگهداری از عین مستأجره 4- انجام تعمیرات اساسی و لازم در عین مستأجره 5- تقبل مخارج عین مستأجره و ‏آلات و ادوات لازم برای انتفاع 6- ضمان عیب در عین مستأجره. تعهدات مستأجر را نیز می توان در شش مبحث ‏بررسی کرد: 1- پرداخت اجاره بها 2- استعمال عین به نحو متعارف و خودداری از تعدی و تفریط 3- تعمیرات ‏جزئی در عین مستأجره 4- استعمال عین در مصرف مقرر در عقد 5- تغییر ندادن عین مستأجره 6- رد عین به ‏مالک در پایان اجاره. چکیده تحقیق حاضرعبارت است از: 1- مبنای تعهدات طرفین عقد اجاره در حقوق ایران، ‏فقه می باشد؛ ولی در حقوق مصر چنین نیست. 2- از تعریف قانون مدنی دو کشور از عقد اجاره، نتیجه می شود ‏که این عقد در حقوق مصر (مانند قریب به اتفاق کشورها) عهدی و در حقوق ایران، تملیکی می باشد. این ‏تفاوت، باعث برخی اختلافات در تعهدات مالک و مستأجر می شود. 3- در حقوق مصر، برخلاف حقوق ایران، ‏مبحث مهم مزاحمت مالک و اطرافیان وی و ثالث و حکومت در انتفاع مستأجر از عین مستأجره به تفصیل مورد ‏بررسی قرار گرفته است. 4- در حقوق مصر، ضمانت اجرای هر تعهد، به صورت دقیق ذکر شده و به پرداخت ‏خسارت در صورت مقتضی تأکید شده است. 5- قانون مدنی ایران، برخلاف حقوق مصر، در صورت معیوب ‏درآمدن عین مستأجره، حق ارش را برای مستأجر شناسایی نمی نماید. 6- حکم عقد اجاره در صورتی که عین ‏مستأجره در اثر قوه قاهره، تلف شود؛ در حقوق ایران، بطلان عقد و در حقوق مصر، انفساخ عقد از لحظه تلف ‏می باشد. 7- در حقوق مصر مسئله آتش سوزی عین مستأجره، مواد قانونی مربوط به خود را دارد. 8- احکام ‏این که عین مستأجره توسط مالک یا مستأجر یا ثالث یا قوه قاهره تلف شود؛ در حقوق دو کشور تفاوت هایی ‏دارد. 9- اگر عین مستأجره، عقار باشد، در حقوق مصر، مستأجر ناچار است برای تضمین پرداخت اجاره بها ‏اموالی را در عین مستأجره قرار دهد. 10- آیین دادرسی دعاوی مزاحمت در انتفاع مستأجر تا حدودی در حقوق ‏دو کشور متفاوت است. 11- حکم دادگاه در صورت ایجاد حق فسخ برای طرفین عقد اجاره، در حقوق ایران ‏اعلامی و در حقوق مصر تأسیسی است. 12- در حقوق مصر امکان تعدیل تعهدات سنگین حاصل از حوادث غیر ‏قابل پیش بینی وجود دارد و...‏

اساتید راهنما و مشاور

ابراهیم شعاریان، حیدر باقری اصل