پایان‌نامه

اهل بیت در آثار عطار

چکیده

عطار نیشابوری از شاعران نامدار ادب فارسی در قرن هفتم می باشد، که مضامین عرفانی را به صورت گسترده در آثارش وارد کرده است. وی با وجود داشتن مذهب شافعی و مدح خلفای راشدین در آثارش(الهی نامه، مصیبت نامه، منطق الطیر، مختارنامه، تذکره الاولیاء و دیوان) به مدح و ستایش اهل بیت پیامبر (ص) نیز پرداخته است. حضور ابیاتی دال بر ارادت شیخ نسبت به اهل بیت(ع) پژوهنده را بر آن داشت که به بررسی سیمای اهل بیت(ع) در آثار عطار بپردازد. شیوه ی نگارش این رساله به صورت توصیفی- تحلیلی می باشد که ابتدا ابیات و نوشته هایی که در ذکر منقبت اهل بیت پیامبر(ص) در آثار عطار وجود دارد، استخراج گردید و سپس با آیات و روایاتی که در شأن این بزرگان نازل شده بود، مستند گردید و در ادامه به تحلیل این ابیات پرداخته شد. این پژوهش در پنج فصل تدوین شده است: در فصل نخست این پژوهش پس از ارائه موضوع پژوهش، به بررسی زندگی عطار پرداخته شد و در ادامه از اهداف و ضرورت های این پژوهش سخن رفته است. در فصل دوم کتب و مقاله هایی که پیرامون موضوع این پژوهش نگاشته شده بود، مورد بررسی قرار گرفت. فصل سوم این پژوهش که تنه اصلی آن نیز می باشد، تحلیل و بررسی جایگاه امام علی(ع) در آثار عطار را در بر می گیرد. در فصل چهارم به بررسی و تحلیل جایگاه دیگر اهل بیت(ع) پرداخته شده است و در فصل پایانی نتایج و یافته های پژوهش درج شده است. در پایان این نتیجه حاصل گردید که عطار با وجودی که دارای مذهب شافعی است، در آثارش به منقبت اهل بیت پیامبر(ص) نیز پرداخته است و این مناقب بر اساس مستندات تاریخی و روایی می باشد و اختلافاتی که در آثار عطار نسبت به کتب روایی دیده می شود، اغلب در داستان هایی است که از زندگی این بزرگان نقل شده است؛ اما باید این نکته را در نظر داشته باشیم که هدفی که عطار مانند تمام شاعران صوفی مسلک از بیان این داستان ها دنبال می کند، بیان مضامین عرفانی می باشد، بنابراین آن چه از نظر این شاعران اهمیت دارد، نتیجه ای است که از این داستان ها حاصل می شود. با تمام این احوال نگاه عطار در آثارش آزادمنشانه است و او درصدد برآمده که درگیری های فرقه ای را کنار بگذارد و مذاهب را به یکدیگر نزدیک کند

اساتید راهنما و مشاور

محمد یوسف نیری، زرین تاج واردی

پایان‌نامه‌های مشابه

  • جایگاه اهل بیت در آثار ابن حبان

    پایان‌نامه۲۰۱۲وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه سیستان و بلوچستان - دانشکده الهیات و معارف اسلامیرحمان بخش بی جارزهی

    اهل بیت پیامبر علیهم السّلام از همان ابتدای بعثت، هم پای آن حضرت و مورد لطف خدا و رسول بوده اند. اهل بیت در تمام صحنه های سرنوشت ساز اسلام حضور داشته اند. ایشان همواره در تلاش برای اصلاح جامعه و ارشاد مردم بوده و به مناسبت های مختلف مردم را راهنمایی می کردند. بسیاری از مردم ـ با

  • تحلیل موضوعات و شیوه های تبلیغی امام حسین(ع) و اهل بیت ایشان و آثار آن با تأکید بر خطبه ها و احتجاج ها در قیام عاشورا

    پایان‌نامه۲۰۱۴وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه تربیت مدرس - دانشکده علوم انسانیlمرجان شیری محمد آبادی

    امام حسین ? با همراهی اهل بیت شان، در طول قیام عاشورا به منظور دعوت مردم به سوی خداوند متعال و مبارزه علیه ظلم و ستم، شیوه های متنوعی بکار گرفتند. در این پژوهش با بررسی خطبه ها و احتجاجات، 8 شیوه تبلیغی و 18 موضوع مطرح شده در سخنان ایشان استخراج و تبیین شده است. شیوه های تبلیغی ع

  • فضائل اهل بیت در آثار نویسندگان مسیحی معاصر لبنان

    پایان‌نامه۲۰۱۰وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه اراک - دانشکده علوم انسانینسرین نوروزی

    شمع وجود علی، فاطمه و حسنین(علیهم السلام) آن چنان تلألو و درخشندگی دارد که همه دلها به سویش پرواز می کنند و از عشقش شعله ور می شوند. کبوتران حرم علی فقط شیعیان نیستند؛ شیعه و سنی، مسلمان ومسیحی همه دور حرمش پرواز می کنندو سرمست از وجود علی (ع) و همسر و فرزندانش ترانه سر می دهند.

  • تحلیل و تبیین معانی و مقاصد مفردات قرآن در میراث تفسیری اهل بیت (علیهم السلام) و تطبیق آن با آراء واژه پژوهان کهن عربی

    پایان‌نامه۲۰۱۳وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه تربیت مدرس - دانشکده علوم انسانیحسن اصغرپور

    اهل بیت (علیهم السلام) به شهادت قرائن عقلی و نقلی فراوان، وارثان حقیقی علوم و معارف قرآن و رسول خدا (صلّی الله علیه وآله) به شمار می روند. در پاره ای روایات شیعی، اهل بیت (علیهم السلام) با وصف «أمراءُ الکلام» ستوده شده اند. از آنجا که فهم معانی کلام به فهم کلمه یا کلمات وابسته اس

  • بررسی و نقد روایات پیرامون نحوه برخورد و موضع گیری اهل بیت(ع)با جریان غلو و غالیان

    پایان‌نامه۲۰۱۳وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه قم - دانشکده الهیات و معارف اسلامیمنصوره نوراحمدی

    بر اساس گزارشهای تاریخی و روائی در زمان های مختلف برخی افراد،اهل بیت (ع) را از حد بشری تا مقام الوهیت بالاتر برده اند. این تجاوز از حد و اندازه در اصطلاح قرآن و روایات، "غلو"، و این افراد "غالی" نامیده شده اند. در این نوشتار روایاتی که حاکی از برخوردهای اهل بیت (ع) با جریان غلو و

  • اصول مشترک در سیره عبادی اهل بیت (ع)

    پایان‌نامه۲۰۰۶وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه جامعه المصطفی العالمیه - دانشکده الهیات و معارف اسلامیسبطین عباس رضوی

    این مجموعه به عنوان اصول مشترک در سیره عبادی اهل بیت نوشته شده است که دارای دو بخش است: بخش اول یک فصل دارد. از بخش مقدمات، کلید واژه ها است به معناهای سیره، عبادت، اهل بیت پرداخته شده است سپس حقیقت عبادت و اهمیت عبادت، و عبادت را به عنوان هدف خلقت مورد بررسی قرار داده است. در بخ

اسناد مشابه

  • بررسی مقایسه‌ای جایگاه اهل بیت (ع) در آثار مورخان مذاهب اسلامی، به‌ویژه در قرون اولیه هجری

    مقاله۲۰۲۲پژوهشنامه مذاهب اسلامیمهدی خزائی، محمد سپهری، اصغر قائدان

    علاقه فراوان پیروان مذاهب اسلامی به اهل بیت (ع) مانع از بروز اختلاف درباره تعیین مصادیق و جایگاه ایشان در بین عالمان مسلمان نشده است. این اختلافات که مبنای عقیدتی و سیاسی دارد در حوزه تاریخ‌نگاری اسلامی نیز مؤثر بوده است. با وجود پرداختن عموم مورخان مسلمان به موضوع اهل بیت، متون

  • سیما و سیرة حضرت علی و اهل بیت (ع) در تذکرة الاولیای عطار نیشابوری

    مقاله۲۰۱۸پژوهشنامه علویفضل الله رضایی اردانی(نویسنده مسئول)، غلامرضا هاتفی مجومرد

    تدوین کتاب‌هایی برای آموزش مفاهیم معرفتی، یا تألیفِ رسائلی به‌منظور توضیح و ایرادِ جواب در خصوص شُبهات مطرح‌شده از جانب مخالفان و هم‌چنین نگارش آثاری به‌قصد راهنمایی جویندگان معرفت و ذکر اقوال و افعالِ قُدوه‌های راستین اهل عرفان، همواره، یکی از فعالیت‌های مهم فکری و علمیِ نظریه‌پ

  • ابعاد و آثار تربیتی زیارت مأثور أهل بیت(علیهم السلام)

    مقاله۲۰۲۱میقات حجسید ابوالقاسم حسینی زیدی، محمد امامی، محسن کبیری راد

    زیارت اهل قبور و اهل‌بیت(علیهم السلام) مانند هر کار دیگری که انسان انجام می‌دهد آثاری بر روی شخص و اطرافیان او بر جای می‌گذارد. این تأثیرها گاهی از لحاظ فردی بررسی می‌شود و گاهی از لحاظ اجتماعی مورد دقت قرار می‌گیرد و گاهی از دید دیگر ادیان زیارت اهل قبور بررسی می‌شود.در این جستا

  • مفهوم «اهل بیت (ع)» و شمول مصداقی آن از منظر علمای اهل سنت

    اهل بیت (ع) به‌گروهی از منسوبان نسبی پیامبر (ص) اطلاق می‌شود که حاصل پیوند ازدواج علی (ع) و فاطمه (س) هستند. این تلقی شیعه از مفهوم اهل بیت (ع) است. دانشمندان اهل سنت ضمن پذیرش کلی این تعریف و مسلم‌دانستن آن می‌کوشند دایره اهل بیت را به برخی منسوبان دیگر و همسران پیامبر (ص) تسرّی

  • سنجش تطبیقی تفسیر اهل ‏بیت و صحابه

    مقالهفصلنامه علمی پژوهشی پژوهشهای قرآنیهاشم اسلامی

    سنجش تطبیقی روش تفسیری اهل بیت(ع) و صحابه در تفسیر قرآن است. تفسیر صحابه از قرآن به تناسب وسعت پذیری اندیشه و پژوهشهای بشری، روند تکاملی داشته است امّا گستره اندیشه و گذشت زمان از جامعیت و ژرفای تفسیر اهل بیت(ع) نگاشته است. نویسنده، نخست به موضوع چگونگی سیر رو به گسترش تفسیر قرآن

  • اهل بیت (علیهم السلام) در تفسیر شهرستانی

    ذکر نمونه‌هایی از فضائل و مناقب اهل بیت پیامبر (ع) از تفسیر "مفاتیح الأسرار و مصابیح الأبرار" اثر محمد بن عبدالکریم شهرستانی (548 - 479 ق.( است. او از فلاسفه مسلمان و امام در علم کلام و ادیان و مذاهب بود. در اشعری بودن شهرستانی در اصول و شافعی بودن در فروع، غلو در تشیع، اسماعیلی