پایان‌نامه

بررسی های دورسنجی، ژئوشیمیایی و ژئوفیزیکی برای اکتشاف کانی سازی اسکارنی در منطقه ی آغ بلاغ اشنویّه

چکیده

در جنوب شهرستان ارومیّه، چند توده ی گرانیتوئیدی رخنمون دارند که از نظر ژئوشیمیایی از نوع s (گرانیتوئیدهای برخوردی) می باشند. از این توده های گرانیتوئیدی، تحت عنوان «گرانیت اشنویّه» نام برده می شود. گرانیت اشنویّه در فاز کوهزایی لارامید جایگزین شده و به درون سنگ های پالئوزوئیک فوقانی نفوذ کرده است. انواع کانی سازی های اسکارنی و گرمابی در ارتباط با این توده ی نفوذی روی داده است. کانی زایی های اسکارنی تنگستن، آهن، مس و طلا، در این ارتباط تشکیل شده اند. کانی زایی تنگستن از نوع اسکارن اکسید شده و کانی زایی های آهن و مس، در زون گارنت اسکارن تشکیل شده اند. کانی زایی گرمابی مس نیز در ماسه سنگ های کوارتزیتی سازند لالون روی داده است. این کانی زایی، توسّط سیستم-های گسل و شکستگی ها کنترل شده است. ناحیه ی آغ بلاغ شامل هر دو نوع کانی سازی رگه ای و اسکارنی می باشد که نوع رگه ای، به صورت تأخیری رخ داده است. در این پژوهش، کانی زایی اسکارنی از نظر دورسنجی، ژئوشیمیایی و ژئوفیزیکی بررسی شده است. سنگ میزبان کانی زایی، کربناتهای سازندهای مختلف به ویژه پرمین هستند. توده ی نفوذی، گرانیتوئیدهایی از نوع آلکالی گرانیت های پرکوارتز هستند. مطالعات ژئوفیزیکی در دو محدوده صورت گرفته است. بررسی های ژئوفیزیکی به روش ژئوالکتریک بر آن است که زون آنومالی از ضخامت زیادی برخوردار نیست. احتما?ً کانیزایی به صورت رگههای کم ضخامت در گسلهها عموماً با عمق متوسّط روی داده است. وجود گسله ی اصلی در منطقه توسّط مطالعات ژئوفیزیک به اثبات رسیده است. کانیزاییها با روند این گسل هم خوانی دارد. با توجه به رگهای بودن کانیزایی، شناسایی گسلهای احتمالی توسّط تغییرات مقاومت ویژه، کمک زیادی در اکتشاف خواهد کرد. به نظر میرسد کانی زایی، رگهای و کم ضخامت بوده و انجام مطالعات بیشتر، ضروری است. در محدوده ی 2 از مطالعات ژئوفیزیک، ناهنجاریِ با مقادیر نسبی با?، با روند رخنمونهای مشاهده شده تطابق دارد و مطابقت خوبی نیز با مقادیر مقاومت ویژه متوسط تا پایین مشاهده می شود که این تطابق معمو?ً در کانیزایی تیپ اسکارن دیده میشود. اسکارن آغ بلاغ، از نوع دگرگونی مجاورتی، کم ژرفا و بی آب است. اسکارن آغ بلاغ از نوع پلی متال با غلبه ی نوع مس باشد که در کنار آن فلزّات دیگری مانند مولیبدن نیز می توانند به عنوان محصول فرعی مطرح شوند. ویژگی های این اسکارن به اسکارن مس کلسیمی و اسکارن اکسیدی نزدیکتر می باشد. بررسی ژئوشیمیایی و مقایسه ی آن با کانسارهای شناخته شده ی دنیا نیز، حاکی از آن است که این اسکارن از نوع اسکارن مس می-باشد و دیگر عناصر به عنوان محصول فرعی آن در نظر گرفته می شوند. بررسی های ژئوشیمیایی رسوبات آبراهه ای برای ثبت آنومالی های احتمالی، انجام و داده ها به سه روش کلاسیک، شاخص غنی شدگی و p.n در مورد 10 عنصر au، ag، cu، fe، mn، pb، zn، mo، sn و w تحلیل شد. در جمع بندی بررسی های ژئوشیمیایی، روش p.n بهترین نتیجه را برای تشخیص و ثبت آنومالی ها به دست داد. روش p.n نشان داد که از بین 79 نمونه، تعداد 1 نمونه نسبت به au، 2 نمونه نسبت به ag، 1 نمونه نسبت به mo و 1 نمونه نیز نسبت به w آنومالی قطعی دارند، و هیچ نمونه ای نسبت به عناصر cu، fe، mn، pb، zn و sn آنومالی قطعی نشان نداده است. البتّه به عنوان آنومالی های احتمالی، 3 نمونه برای cu، 3 نمونه برای mn، 1 نمونه برای pb، 2 نمونه برای zn و 1 نمونه برای sn معرّفی شده است. نتایج آنالیز نمونه های سطحی از رخنمون نقاط کانی سازی شده، نشان از همبستگی معنی دار(بیشتر از 5/0) cu با w، ag و zn دارد که همبستگی با w منفی و با ag و zn مثبت است. در مورد نمونه های برداشت شده از ترانشه های حفر شده، همبستگی معنی دار cu با fe ، pb ، s ، zn ، ag و ca به چشم می خورَد که از این میان، تنها همبستگی با ca منفی و مابقیِ همبستگی ها مثبت اند. تلفیق نقشه ی آنومالی های ژئوشیمیایی و نتایج بررسی های دورسنجی در تشخیص زون های کانی سازی نشان می دهد که کانی سازی در محدوده ی برون اسکارن انجام شده، و برای جستجوی نقاط جدید کانی سازی شده، به ادامه ی اکتشافات لیتوژئوشیمیایی در هاله های اوّلیّه نیاز است.

اساتید راهنما و مشاور

علی امامعلی پور

پایان‌نامه‌های مشابه

اسناد مشابه

  • بررسی های دورسنجی، زمین شناسی، دگرسانی، کانی سازی و ژئوشیمیایی در گستره ی پی جوئی مس- طلا بالازرد، غرب نهبندان

    مقالهبلورشناسی و کانی شناسی ایرانروح اله میری بیدختی، department of geology, faculty of sciences, ferdowsi university of mashhad, iranگروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد محمدحسن کریم پور، research center for ore deposits of eastern iran, ferdowsi university of mashhadمرکز تحقیقات ذخایر معدنی شرق ایران، دانشگاه فردوسی مشهد سید احمد مظاهری، research center for ore deposits of eastern iran, ferdowsi university of mashhadمرکز تحقیقات ذخایر معدنی شرق ایران، دانشگاه فردوسی مشهد

    گستره­ی بالازرد در غرب نهبندان و در بخش مرکزی لوت واقع شده است. واحدهای سنگی این منطقه شامل ریولیت و آندزیت با سن ائوسن بوده که توده­های نیمه نفوذی حدواسط با ترکیب مونزودیوریت تا ­دیوریت پورفیری در آن نفوذ کرده­اند. شواهدی نظیر وجود کانی­سازی سولفیدی پراکنده دانه و نیز دگرسانی ها

  • تحلیل ژئوشیمیایی نمونه‌های شورابه ای جهت اکتشاف کانی سازی بورات در جنوب سبزوار

    مقاله۲۰۱۶زمین شناسی اقتصادیمهدی بمانی، سید حسین مجتهدزاده، امیر حسین کوهساری

    منطقه مورد پژوهش در 50 کیلومتری جنوب سبزوار واقع شده است. در این منطقه اثراتی از کانیهای بورات دیده می‌شود. اندیس بور‌محمدآباد عریان، تنها اندیس بورات شمال شرق ایران است و در واحدهای سنگی مارن کرمرنگ، مارن توفی و ولکانیک برش و توف برش قرار گرفته است. دو گسل از نوع راندگی یا معکوس

  • اکتشاف ژئوشیمیایی و مطالعه کانی های سنگین منطقه هیر، شمال خاور قزوین

    ناحیه هیر در جنوب جواهرده در شمال خاوری استان قزوین قرار دارد. نتایج اولیه حاصل از اکتشافات ژئوشیمیایی ناحیهای منجر به شناسایی بیهنجاریهایی از عناصر مختلف گردید. کنترل بیهنجاریها از طریق مطالعه کانیهای سنگین در رسوبات رودخانهای و هم- چنین مطالعه نمونههای دگرسان شده در برونزدگیهای

  • مقایسه بین داده های ژئوفیزیک هوایی و تصاویر حسگر استر در نقشه برداری از مناطق دگرسانی گرمابی به منظور اکتشاف کانی سازی مس در منطقه بافت کرمان

    مقاله۲۰۱۱فیزیک زمین و فضافیض اله معصومی، حجت اله رنجبر

    منطقه مورد بررسی، دربرگیرندة محدوده شمالی نقشه زمین شناسی 1:100000 بافت در استان کرمان است. داده های ژئوفیزیک هوایی و تصاویر حسگر استر (aster) این منطقه در ارتباط با نقشه برداری از مناطق دگرسان شده، آنالیز و مقایسه شده اند. داده های حسگر استر در محدوده فروسرخ طول موج کوتاه با است

  • سنگ نگاری، دگرسانی، کانی سازی و پی جویی های ژئوشیمیایی در منطقه ی شمال غرب ارغش نیشابور

    مقالهبلورشناسی و کانی شناسی ایرانمنیره اسماعیلی، department of geology, ferdowsi university of mashhad, iranگروه زمین شناسی دانشکده علوم دانشگاه فردوسی مشهد محمدحسن کریم پور، department of geology, ferdowsi university of mashhad, iranگروه زمین شناسی دانشکده علوم دانشگاه فردوسی مشهد ملک زاده شفارودی، department of geology, ferdowsi university of mashhad, iranگروه زمین شناسی دانشکده علوم دانشگاه فردوسی مشهد

    منطقه­ی مورد بررسی ­در شمال­شرق ­نیشابور در استان خراسان رضوی و در شمال­غرب معدن طلای ارغش واقع شده است. سنگ­های منطقه از واحدهای عمیق تا نیمه عمیق با ترکیب اسیدی_ حدواسط تشکیل شده­اند و شامل گرانودیوریت، دیوریت و گرانیت هستند. این توده­ها شدیداً دگرسان شده­اند. زون­ های آلتراسیو

  • کانی سازی و اکتشافات ژئوشیمیایی منطقه اکتشافی سیرزار، استان خراسان رضوی

    مقالهپژوهش های دانش زمینآزاده ملکزاده شفارودی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران محمد حسن کریم پور، دانشگاه شهید بهشتی

    منطقه اکتشافی سیرزار در شمال غربی تربت جام در استان خراسان رضوی واقع شده است. کانی سازی آنتیموان به صورت رگه ای و جانشینی در سنگ میزبان کربناته (پرمین) تشکیل شده است. کانی سازی اولیه در دو مرحله رخ داده است: 1) کانی سازی گالن ± پیریت ± کالکوپیریت ± اسفالریت ± سولفوسالت ± سولفید م