تعیین برخی از ویژگی های ونومیکی و زیستی زهر سنگ ماهی خال سیاه خلیج فارس(فریاله)pseudosynanceia melanostigma
چکیده
امروزه در سرتاسر جهان ،تحقیقات گسترده ای در رابطه با جنبه های گوناگون بیولوژیکی دریاها و اقیانوس ها آغاز گردیده است،چراکه اقیانوس با نیرویی که از خورشید می گیرد،موتورخانه ی کره ی زمین است،منبع زندگی است،مبدل عظیم دریاست که آب و هوای زمین را کنترل می کند،منبعی برای غذا،دارو،مواد معدنی و انرژی است و ارزان ترین راه حمل و نقل ممکنه است.پس به طور کلی نه فقط دانشمندان بلکه رهبران جهان نیز بیش از پیش به این پدیده ی طبیعی نظر دارند.در خلال 30 سال گذشته ، فعالیت های انسان با توجه به رو آوردن به دریا وسعت جدیدی پیدا کرده است.البته،تحقیق علمی در مورد رازهای دریا از حدود آکادمیک به طور گسترده ای تجاوز کرده است.از آنجایی که نیاز نسبت به دریاها و اقیانوس ها رو به افزایش است، طبعا علایق و توجهات وی به چنین منابعی رو به افزایش گذاشته است.این نیاز نتیجه ی توسعه ی جمعیت جهان و افزایش استانداردهای زندگی می باشد. یکی از مهم ترین تحقیقات علوم زیستی دریایی و بیوشیمی ،پژوهش بر روی سموم طبیعی جانوری و گیاهی با منشأ دریایی می باشد که موضوع دانش زهرشناسی زیستی (بیوتوکسیکولوژی) را تشکیل می دهد.موجودات دریایی نه تنها ترکیبات مفید دارویی بلکه مواد سمی نیز تولید می کنند.در میان این ترکیبات ، توکسین هایی وجود دارند در زهر مهره داران یافت می شوند و تأثیرات گوناگونی در بدن دارند.بیش از 1200 گونه ماهی زهری شناسایی شده اند.از آنجایی که ماهیان در بین مهره داران به عنوان گروه غالب زهری شناخته می شوند،منبعی وسیع از ترکیبات نوین و دست نخورده محسوب می گردند که دارای اثرات دارویی گوناگون می باشند.این مواد دارای ویژگی های فارماکولوژیک متنوعی بر روی سیستم های عصبی، عضلانی و قلبی – عروقی انسان می باشند.پروتئین های موجود در زهر، منبعی برای استخراج داروهایی جهت درمان درد،سرطان،بیماری های عفونی،بیماری های خود ایمن، آلرژی ها و فشارخون می باشند. در این بررسی فریاله ی خال سیاه خلیج فارس به عنوان یکی از خطرناک ترین ماهیان زهری خلیج فارس و استان بوشهر، از نظر ویژگی های زهرشناختی و برخی از اثرات زیستی آن نظیر اثر همولیتیک،هموراژیک،اثرات ضد انعقادی و برخی از دیگر خواص فارماکولوژیک و آنزیمی مورد بررسی قرار گرفت و پس از آن به کمک روش فیلتراسیون ژلی به صورت جزئی(partial ) تجزیه ی جزء به جزء(fractionation )گردید.از یافته های مهم این بررسی وجود فسفولیپازa2 بود که سایرپژوهشگران وجود آن را گزارش نکرده اند. در این بررسی از 8 فراکسیون به دست آمده سه فراکسیون خواص همولیتیک داشته و از میان آنها فراکسیون شماره ی 6 دارای اثر همولیتیک شدیدی بود که وابسته به گونه نیز بود و یک توکسین پروتئینی ضدانعقاد و ضدپلاکت با متوسط دوز کشندگی پایین محسوب می گردد. همولوژی آن نیز پس از شناسایی با استفاده از روش طیف سنجی جرمی مورد بررسی قرار گرفت و مشخص گردید با یک ماهی سمی از گروه بادکنک ماهیان همولوژی دارد.