جبران خسارت ناشی از بازداشت متهمین بی گناه در ایران

حسن خوافی چمن آبادی

چکیده

پژوهش پیش روبه تبیین دقیق ضرورت واهمیت خسارت زدایی از متهمین بی گناهی که بدون هیچ دلیلی در زندان یا بازداشت موقت به سربرده اند وبعدها بی گناهی ویا عدم بزهکاری آنان احراز گردیده اختصاص یافته است.چرا که برای تأمین امنیت وحفظ نظم اجتماعی ورعایت عدالت، باید خسارات وارده به افراد مذکور جبران شود.ونیز در ارتباط با لطمات وخسارات وارد به متهمین بی گناه بایستی توجه اساسی به مسأله «انگ زنی وبرچسب زنی» که این دسته از افراد ممکن است از جانب جامعه واطرافیان خود بلاجهت متحمل آن گردند،نمود.خسارات وارده به متهمین ومحکومین بی گناه ناشی از اشتباهات قضایی دستگاه عدالت کیفری ، ممکن است مادی وگاه معنوی وگاه ترکیبی از خسارات مادی ومعنوی(مختلط)باشد. با توجه به این موارد در پژوهش پیش رو سعی شده است در رابطه با خسارات معنوی که متهم بی گناه متحمل شده است به گونه ای مناسب ازوی اعاده حیثیت به عمل آید، زیرا حفظ مصالح اجتماعی وقضایی کشوراین را ایجاب می نماید وهم چنین به انواع ضرر وزیان ناشی از جرم و تعیین مسئولان ابتدائی ونهایی مرتبط با امرجبران خسارت از این دسته از قربانیان اشتباهات قضایی پرداخته شده است.ودر نهایت به جبران کلیه خسارات وارده به افراد مذکوراشاره شده است.به طورکلی می توان گفت که مسئله جبران خسارت از متهمین بی گناه یکی از موضوعات پیشرفته آیین دادرسی کیفری در جهت حمایت از حقوق فرد متهم می باشد ودر قوانین اکثرکشورهای جهان وهم چنین اسناد بین المللی براین امر تصریح شده است. قانون آیین دادرسی کیفری 1392 ایران نیز به این امر اشاره کرده است.

اساتید راهنما و مشاور

نریمان فاخری، ناصر نیستانی