پایان‌نامه

مبنای احکام حکومتی و جایگاه آن در سیره ی امیرالمومنین علی علیه السلام

چکیده

برای این که دین اسلام در مواجهه با مسائل گوناگونی که در طول اعصار مختلف پیش می آید؛ بتواند، پویایی خود را حفظ کند؛ و پاسخگوی تمامی پرسشهای عصر جدید باشد؛ یک سری انعطافات در احکام دین قرار داده شده تا با به بکار بستن این انعطافات، هم اصل دین حفظ شود؛ و هم به نیازهای زمان پاسخ داده شود. از جمله انعطافاتی که در دین اسلام وجود دارد، «احکام حکومتی» است. احکام حکومتی، جزو اختیاراتی است که حاکم جامعۀ اسلامی از آن برخوردار می باشد. در تحقیق پیش رو علاوه بر بیان موجز مستندات قرآنی و روایی بر جواز صدور احکام حکومتی، به تفصیل، مبنای صدور این احکام نیز مورد بررسی قرار گرفته است. و با استناد به برخی از قواعد و اصول مسلم عقلی و فقهی چنین برداشت شده است که تمامی این احکام، بر مبنای یک عنصر کلیدی به نام «مصلحت» استوار است. مصالح مورد نظر حکومت در یک جمع بندی نهایی شامل سه مصلحت کلی می شود که عبارتند از: « مصلحت حفظ اصل دین، مصلحت حفظ نظام و حکومت اسلامی، و مصلحت جامعه یا عموم مردم». وهریک از این مصالح، مصلحت های جزیی بسیاری را در بر می گیرد. از جمله : مصلحت پاسداری از چهرۀ اسلام راستین بطوریکه از اسلام اموی قابل تفکیک و تشخیص باشد. و مصلحت ارائه چهره رحمانی اسلام و زدودن پیرایه های نفاق و خشونت از چهره اسلام واقعی، مصلحت تقویت ارکان دینی در جامعه و تعظیم و بزرگداشت شعائر دینی، مصلحت حفظ پایه های حکومت اسلامی، مصلحت راضی نگه داشتن عموم مردم از حکومت و قوانین صادره از آن، مصلحت حفظ وحدت لشگر اسلام، مصلحت حفظ حکومت از هرج و مرج اقتصادی و جلوگیری از هیجانهای کاذب در بازار، مصلحت ایجاد آرامش اقتصادی، مصلحت جلوگیری از جریان یافتن شریانهای اقتصادی در دست گروهی که دلبستگی نسبت به اسلام و مسلمین ندارند، مصلحت ایجاد محیطی امن برای زنان جامعه و تقویت بنیان خانواده ها، مصلحت بالا بردن حس اعتماد به نفس و خود باوری در جامعه، مصلحت آگاهی بخشی به توده مردم در مورد احکام و مسائل دینی، مصلحت جلوگیری از انحرافات و لغزشهای دینی و مذهبی در جامعه، و مصالح بسیار دیگری که در مواقع ضرورت انعطاف لازم را به احکام دینی داده تا در برابر مسائل و مشکلات جدید و روزمرّۀ جامعه اسلامی و حاکمیت دینی گره گشا باشد.

اساتید راهنما و مشاور

اسدالله لطفی، حسین نمازی فر

پایان‌نامه‌های مشابه

  • بن مایه های وجاهت حکومت در اندیشه و سیره امیرالمومنین علی (علیه السلام)

    پایان‌نامه۲۰۱۳سایر - دانشکده علوم حدیثعلی ثابت پور

    نظام های سیاسی همواره برای مشروع جلوه دادن سلطه و حکمرانی خود به دلایل و ابزارهای متفاوتی متوسل می شوند تا از یک سو سلطه موجود را موجه نشان داده و از سویی دیگر با آگاه نمودن مردمان از جنین وجاهتی موجبات اطاعت سیاسی آنان را فراهم نمایند.اینکه حکومت با چه خاستگاه و منشای مشروعیت سی

  • تحلیل عقلی حقیقت نفس انسانی در کلمات امیرالمومنین علی علیه السلام

    پایان‌نامه۲۰۱۵وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه قم - دانشکده الهیات و معارف اسلامیعلی آل طیب

    از آنجا که معرفت نفس از مهم ترین و اساسی ترین مسائل فلسفی است و در کلمات حضرت امیرالمومنین علی علیه السلام، بر آن تاکید شده است، نگارنده را بر آن داشت تا پژوهش خود را به «تحلیل عقلی حقیقت نفس انسانی در کلمات امیرالمومنین علی علیه السلام» اختصاص دهد.ابتدا به بررسی نفس در لغت و قرآ

  • سیره اقتصادی امیرالمومنین علی علیه السلام در تولید

    پایان‌نامه۲۰۱۴وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام - دانشکده علوم اجتماعیمصطفی کریمی

    مسئله تولید از مسائل بسیار مهم اقتصادی است که در سخنان و سیره عملی امام علیعلیه السلام به آن توجه شده است. در این پایان نامه سعی شده با تحقیقی بین رشته ای (تاریخ واقتصاد) ، موضوع تولید با توجه به مولفه های اقتصادی آن ، در سخن و سیره اقتصادی امام علیعلیه السلام مورد بررسی قرار گیر

  • سازوکارهای مقابله با چالشهای سیاسی-فرهنگی در جمهوری اسلامی ایران با تکیه بر سیره امام علی علیه السلام

    پایان‌نامه۲۰۰۹وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام - دانشکده علوم سیاسی و اجتماعیابراهیم نعمتی

    حوزه های علمیه و وسایل ارتباط جمعی، احزاب، زمینه ساز نهادینه شدن باورهای فرهنگ اسلامی ایرانی در شهروندان جامعه است. هر سیستم سیاسی برای تضمین بقاء و تداوم کارکرد خود نیازمند به سازوکاری است که از طریق آن سیستم مدیریت شود. این موضوع بر اساس تجارب زندگی مدنی از طریق سازوکارهای پژوه

  • اوصاف خاص نبــوت حضرت خاتم (ص) در کلام امیرالمومنین علی علیه السلام

    پایان‌نامه۲۰۱۵وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه کاشان - دانشکده ادبیات و زبانهای خارجیطیبه خدامی

    یکی از مهمترین منابع شناخت دین اسلام، شناخت پیامبر خاتم حضرت محمد صلی الله علیه و آله است. شناخت ایشان از آن جهت که بعثتشان مهمترین و عظیمترین تحولات تاریخی را ایجاد کرده است، بسیار با اهمیت است. طبق آموزههای وحیانی، پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله¬، بهترین الگو و سرمشق، و رحمتی

  • معیارهای ارزیابی مدیران عالی از دیدگاه امیرالمومنین علی علیه السلام

    پایان‌نامه۲۰۱۰وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه امام صادق علیه السلام - دانشکده مدیریت و معارف اسلامیمهدی علی آبادی

    ارزشیابی کارکنان و بررسی رفتارها و قابلیت های کارکنان از وظایف اصلی مدیران است. با آگاه نمودن کارکنان از عملکرد آنان، زمینه پرورش آن ها فراهم شده و آن ها آگاهانه تلاش در جهت جایگزین ساختن رفتارهای مناسب و حذف رفتارهای منفی و غیر اثربخش خواهند داشت و این امر نه تنها کارایی کارکنان