پایان‌نامه

نشانه شناسی نمادهای حیوانی در غزلیات شمس

چکیده

شاعرانِ عارف برای بیان مفاهیم عمیق عرفانی و عاطفیِ خود به ناچار با بالابردن ظرفیت زبانی دست به هنجارگریزی و استفاده از نماد می زنند، که از جمله آن می توان به نمادهای حیوانی اشاره کرد. در این پایان نامه به نشانه شناسی نمادهای حیوانی در غزلیات شمس پرداخته شده است. نشانه شناسی مطالعه نظامند نشانه ها به جهت دریافت لایه های گوناگون فکری شاعر یا نویسنده است. با بررسی این علم در نمادهای حیوانیِ غزلیات شمس می توان به زمینه های گوناگونِ اندیشگانی مولوی از جمله بازگشت به اصل، بیداری، خاموشی، قبض و بسط و... دست یافت. مولوی برای مهیّاکردن بستری مناسب در جهت القای مفاهیم عرفانی، و عاشقانه، به واسطه هنجارشکنی نشانه ها را از حیطه رمز پرداختگی خارج می کند و به چند معنایی سوق می دهد. هم چنین از موارد پرداخته شده در این پایان نامه بخش تقابلی نمادها است، که با بررسی این مقوله نیمه پنهان فکری شاعر و همچنین الگوهای فنا، خاموشی و وحدت گرایی او نمایان می شود، اما نکته حائز اهمیت و چشمگیر در بخش روابط تقابلی نه در انتخاب نوع تمایزها، بلکه در نحوه برخورد دینامیکی و پویای روابط است، که گویای روح پرتلاطم مولوی در مقوله عشق او به شمس تبریزی یا مضامین عرفانی است.

اساتید راهنما و مشاور

علی صفایی، رضا چراغی

اسناد مشابه

  • بازتاب مؤلفه‌های مسیحیت در نمادهای حیوانی غزلیات شمس

    مقاله۲۰۲۲پژوهشنامه عرفانرقیه آلیانی، علی صفایی

    زیر ساختهای محیط اجتماعی درناخودآگاه هر فرد تأثیر میگذارد. با استفاده از رمزگانهای موجود در یک محیط و فرهنگ میتوان به فضای اندیشگانی شاعران و نویسندگان دست یافت. در این نوع رمزگانها ارجاع متن به بیرون و محیط زندگی است؛ از ینرو با عنایت به مسیحی بودن بخشی از مردم قونیه در آن زمان

  • نشانه شناسی نمادهای بهشت در قرآن کریم

    مقاله۲۰۱۲مدیریت فرهنگیعلی اصغر محکی، راضیه سوزن چی کاشانی

    «نشانه شناسی نمادهای بهشت در قرآن کریم»، یک پژوهش توصیفی و میان رشته ای است که در آن با استفاده از دانش نشانه شناسی، نمادهای بهشت در قرآن کریم مورد بررسی قرار گرفته اند. به موازات بهره گیری از ادبیات اسلامی در باب بلاغت و فصاحت کلام، الگوی «کارکردهای شش گانه زبان» رومن یاکوبسن، م

  • نشانه شناسی تقابل های دوگانه نمادهای حیوانی در غزلیات شمس

    مقالهادبیات عرفانیرقیه آلیانی، دانشجو/دانشگاه گیلان علی صفایی، هیت علمی/ دانشگاه گیلان

    شاعران عارف به ویژه مولوی، برای بیان عرفان عملی و القای مضامین ناب عارفانه، ناچار به استفاده از زبان خاصی بودند؛ بنابراین، با بالابردن ظرفیت زبانی و استفاده از نمادهای عرفانی، سعی در انتقال این مفاهیم عمیق داشتند. از سوی دیگر، برای دریافت دلالت های ضمنی نمادهای اشعار مولوی، ناگزی

  • نشانه‌شناسی تقابل‌های دوگانة نمادهای حیوانی در غزلیات شمس

    شاعران عارف به‌ویژه مولوی، برای بیان عرفان عملی و القای مضامین ناب عارفانه، ناچار به استفاده از زبان خاصی بودند؛ بنابراین، با بالابردن ظرفیت زبانی و استفاده از نمادهای عرفانی، سعی در انتقال این مفاهیم عمیق داشتند. از سوی دیگر، برای دریافت دلالت‌های ضمنی نمادهای اشعار مولوی، ناگزی

  • بررسی و تحلیل کلان‏ نمادهای تقابل ‏ساز در مثنوی و غزلیات شمس مورد مطالعه: کلان ‏نمادهای «شیر» و «خورشید»

    ساختارگرایان منطق ذهن و زبان انسان را بر پایۀ ساختاری دوقطبی تعریف می‏کنند که بین دو سوی آن رابطۀ تقابلی حاکم است. منتقد ساختارگرا با تکیه بر این ایدۀ محوری که میان کلیت متن و اجزای آن رابطه‏ای تنگاتنگ برقرار است، تقابل‏های خرد متن را جست‌وجو می‏کند تا با درک آن‏ها به تقابل‏ کلان

  • شگردها و نوآوری‌های مولانا در تصویرگری‌های«نمادین نفس» در غزلیات شمس-مطالعه موردی نمادهای جانوری

    مقاله۲۰۲۵نقد، تحليل و زيبايي شناسي متوناحمد چرمسرای جعفری، سید مهدی رحیمی، مراد علی واعظی، محمد بهنام فر

    چکیدهنمادگرایی در متون ادبی، یکی از کاربردی‌ترین و مهم‌ترین عناصر ِ تصویرگری محسوب می‌شود. در این مقاله، شگردهای مولانا در تصویرگری‌های «نمادین نفس» در غزلیات شمس-مطالعه موردی نمادهای جانوری مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته است. جامعه آماری، غزلیات شمس است. این مقاله با روش توصیفی،