بررسی سیر تطور تاریخی مفهوم توکل در عرفان اسلامی از آغاز تا پایان سده هفتم هجری

برداشتی از نفس مطمئنه با نگاهی بر آثار عرفان اسلامی ( تا پایان سده 5 هجری )

از جمله تعابیر بکار رفته در قرآن کریم در خطاب خداوند به انسان تعبیر "نفس مطمئنه "است ، که انسان در نهایت سیر خود به سوی خداوند به این مرتبه از نفس انسانی نائل می گردد. اما در تعابیر عرفا پیوسته "نفس "مورد مذمت قرار گرفته است . و از جمله غایت های عرفا رسیدن به مرحله ی "بی خودی "و

بررسی مفهوم شجاعت و شهادت در عرفان اسلامی تا پایان قرن هفتم و مقایسه آن با بودائی

در اسلام و عرفان اسلامی شهادت به عنوان غایت کمال انسانی در نظر گرفته شده است. مجاهد مسلمان می بایست علاوه بر اینکه باید جانش را به عنوان گران بهاترین سرمایه اش برای فدا کردن در راه خدا در طبق اخلاص گذارد، باید از طریق مراقبه و ممارست بر نفس خویش مسلط گردد و شهادت پاداش و هدیه ی ا

بررسی سیر تاریخی نگاه مورخان اهل سنت به حضرت فاطمه (س) از آغاز تا قرن هفتم هجری

چکیده موضوع این پژوهش «بررسی سیر تاریخی نگاه مورخان اهل سنت به حضرت فاطمه(س) از آغاز تا قرن هفتم هجری» است. در این رساله کوشش شده است تا با جستجو در منابع به پرسش اصلی پژوهش که «سیر تاریخی نگاه مورخان برجسته اهل سنت به حضرت زهرا(س) از آغاز تا قرن هفتم هجری چگونه بوده است؟» پاسخ د

نقد و تحلیل فرح در عرفان اسلامی از آغاز تا قرن هفتم هجری با تأکید بر مکتب خراسان

« فرح» از مباحث بسیار مهم در عرفان اسلامی و به ویژه عرفان خراسان است و در سیر و سلوک عارفان و نیل به مقصود نقش اساسی ایفا می کند. در منظومه تفکّر عرفانی، فرح به حق تعالی در سیر الی الله از اثر ارتقاءبخش و تعالی دهنده عظیمی برخوردار است و سالک را به دریافت حقایقی نائل می کند که با

بررسی جایگاه صمت و خاموشی در عرفان اسلامی از ابتدا تا پایان قرن هفتم هجری

صمت و خاموشی ، بعنوان یکی از مبادی سلوک اخلاقی- عرفانی، در عرفان اسلامی از جایگاه ویژه ای برخوردار است و در قرآن و احادیث و کتب اخلاقی، به عنوان یک ارزش والا مطرح گردیده است. قابل ذکر است که اصطلاحات عرفانی از جمله"صمت" ریشه در قرآن کریم و روایات دارد. در سراسر قرآن، واژه ی"صمت"

سیر اندیشه های عرفان زاهدانه در متون فارسی منثور(از آغاز تا سده ششم هجری)

با توجه به دو مولفه اصلی عرفان زاهدانه؛ یعنی سختگیری بر نفس و التزام به آداب و مبانی شریعت ، باید گفت که از لحاظ تاریخی ، قرن دوم هجری ، اوج اندیشه های زاهدانه در تاریخ تفکر عرفانی است . بر این اساس ، نکوهش مال و منال دنیوی و ستایش از فقر و درویشی و تعهد به مبانی شریعت در این قرن

آداب الصوفیه: سیر تطور تاریخی مفهوم ادب و جایگاه آن در نظام اخلاقی تصوف (از قرن چهارم تا هفتم هجری)

این مقاله با رویکرد تاریخی-تطبیقی، سیر تطور مفهوم «ادب» را در متون کلاسیک صوفیه از قرن چهارم تا هفتم هجری بررسی می‌کند. متون مورد تحلیل، بر اساس اهمیت تاریخی و تأثیرگذاری انتخاب شده‌اند و شامل آثار سراج، سلمی، قشیری، غزالی، ابن‌عربی و کاشانی می‌شوند. این پژوهش با تکیه بر تفکیک سا

ورود اخبار تاریخی به انساب نگاری های دوره اسلامی تا پایان سده سوم هجری: مراحل و انگیزه ها

قوم عرب از دیرباز به مقوله «نسب» به دلیل اثبات هویت و تفاخرات قبیله­ای توجه خاصی داشت. با ظهور اسلام و تأکید آن بر هویت و مساوات همه انسان­ها، به‌طور موقت از این توجه کاسته شد؛ اما بعد از رحلت پیامبر(ص) بنا بر عواملی ‌چون تمرکز قدرت، توسعه قلمرو حاکمیت و... به تدریج انگیزه­های جد

تطور تاریخی مفهوم «اهل‌البیت» از قرن اول تا هفتم هجری قمری

تعبیر «اهل البیت» یکی از تعابیر کلیدی در شناخت آموزه‌های شیعی است. این تعبیر در طول تاریخ دچار تطور مفهومی شده است. علت این تطور تأثیر کارکردهای فرهنگی، اجتماعی و سیاسی آن در حوادث تاریخی است. در نوشتار حاضر، تطور مفهومی این تعبیر در هفت قرن نخست هجری و در چهار دوره نبوی، خلفای ر

نقش دانشمندان شیعه در گسترش فرهنگ و تمدن اسلامی در شامات از آغاز تا پایان قرن هفتم هجری

هجرت دانشمندان شیعه به مناطق شام و وجود برخی دولت‌های شیعی شامات، از جمله عوامل مؤثر بر رشد علوم مختلف عقلی و نقلی در این منطقه بوده است. این مقاله، با بهره‌گیری از فهارس و منابع رجالی و شرح‌حال‌ها و نیز تواریخ عمومی و محلی و خاندان‌ها و دودمان‌ها، کوشیده است عوامل حضور علمای شیع

بلغار و «‌بلغارها‌» در منابع تاریخی و جغرافیایی اسلامی از آغاز تا سده نهم هجری