پایان‌نامه

تناسب صدر و ذیل آیات سوره آل عمران

چکیده

چکیده: قرآن کریم ، برترین و آخرین پیام خداوند و ارزشمندترین گوهر گرانبهایی است که با بلیغ ترین آداب سخن ، مفاهیم و معارف الهی را در اختیار ما قرار می دهد. موضوع تناسب، یکی از موضوعات مهم علوم و معارف قرآنی است که در تفسیر قرآن، مفید و موثر است و شناخت تناسب و هماهنگی آیات را امری ضروری می کند. باید پذیرفت که در بین یک مجموعه ی آیات که در موضوع واحدی وارد شده اند، نوعی ارتباط و قدر مشترکی باشد، به اعتبار این که دارای هدف واحد و قدر جامع و مشترک واحد بوده و جمعاً یک کلام محسوب می شوند که برای ایفای غرض و هدف واحدی نازل گشته اند. از جاهایی که رعایت تناسب در آن مورد تأکید است، مقطع ها و پایان بخش سخن است که به ناچار، باید تناسب کاملی با معنی داشته باشد؛ وگرنه، کلام از هم گسیخته خواهد شد.این تناسب، به دو بخش تقسیم شده است: تناسب معنایی میان پایان آیه با آغاز آن، تناسب لفظی میان آخر آیه و ابتدای آن. با این وصف، بین صدر و ذیل آیات قرآن، تناسب محتوایی وجود دارد که در این تحقیق چهار مورد عمده ی تناسب در سوره ی آل عمران، بدین صورت بررسی می شود؛ گاهی ذیل آیه با اسماء الهی بیانگر هدف خاصی در صدر آیه می باشد؛ مثل «أللهُ ُلا إلهَ إلّا هُوَالحَیُّ القَیّوم» و گاهی ذیل آیه علت حکم صدر آیه را بیان می کند؛ مثل « رَبَّنَا لَا تُزغْ قُلُوبَنَا بَعْدَ إِذْ هَدَیْتَنَا وَ هَبْ لَنَا مِن لَّدُنکَ رَحْمَهً إِنَّکَ أَنتَ الْوَهَّابُ(8)» و گاهی ذیل آیه حکم صدر آیه را ضمانت می کند؛ مثل « إِنَّ الَّذینَ کَفَرُواْ لَن تُغْنیِ‏َ عَنْهُمْ أَمْوَالُهُمْ وَ لَا أَوْلَادُهُم مِّنَ اللَّهِ شَیْئاً وَ أُوْلَئکَ هُمْ وَقُودُ النَّارِ(10)» و یا فایده ی حکم آن را می رساند؛ مثل « لَن تَنَالُواْ الْبرَِّحَتیَ‏ تُنفِقُواْ مِمَّا تحُِبُّونَ وَ مَا تُنفِقُواْ مِن شیَ‏ْءٍ فَإِنَّ اللَّهَ بهِ عَلِیمٌ(92)»

اساتید راهنما و مشاور

کریم علیمحمدی، صمد عبداللهی عابد

پایان‌نامه‌های مشابه

  • تناسب اسماءحسنای الهی بامحتوای آیات سوره نساء

    پایان‌نامه۲۰۱۳وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه قم - دانشکده الهیات و معارف اسلامیجواد حسینی قره چماق رونجی

    قرآن کریم کتاب هدایت مردم است ازاین رودر جای جای آیات وسوره هایش ازاسمای حسنای الهی آمده ،کاربرد این اسماء ونیزصفات الهی در ضمن آیات و در خاتمه آیات به چه مناسبت آمده اند؟شناخت نظام و حکمت ذکر این اسامی و صفات در آیات در تبیین مراد از آیه نقش مهمی دارد. در بررسی خواتیم سوره نساء

  • بررسی تناسب اسماء الحسنی الهی در خواتیم آیات سوره نور با محتوای آیه

    پایان‌نامه۲۰۱۴وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه قم - دانشکده الهیات و معارف اسلامیمحدثه سادات میراحمدی

    قرآن کتاب رحمت و هدایتگر انسانها در تمامی عرصه های زندگی است. با توجه به نقش هدایتگری قرآن، هر سوره دربردارنده هدف و غایتی است که این مهم از طریق چینش حکیمانه آیات انجام می شود و حتی گزینش یکایک واژگان نیز بر اساس نظام حکمت می باشد . بنابراین چنین نگرشی – بر اساس علم تناسب - بر آ

  • بررسی تناسب خواتیم آیات سوره نساء و مقایسه آن با خواتیم مشابه در قرآن کریم

    پایان‌نامه۲۰۱۲وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه علامه طباطبایی - دانشکده ادبیات و زبانهای خارجیابراهیم بیدکی

    در اکثر انتهای آیات عبارات به ظاهر مستقلی از لحاظ مفهومی دیده می شود که در نگاه اول تناسب و ارتباطی را با مفاد و محتوای آیه مربوطه نشان نمی دهند و به نظر می رسد هدفی غیر از ارائه محتوای آیه را دنبال می کند. لذا لازم است تا ارتباط یا عدم ارتباط خواتیم هر آیه با همان آیه مورد بررسی

  • بررسی ارتباط آیات سوره آل عمران

    پایان‌نامه۲۰۱۰وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه یزدفاطمه نوری زارچ

    از آن جا که قرآن کریم از جانب خداوند حکیم نازل شده است و هیچ باطلی در آن راه ندارد، می-توان به این امر اعتقاد داشت که آیات هر یک از سوره های قرآن کریم از ارتباط و انسجامی خاص در تأمین هدف یا اهداف سوره برخوردار است. از طرف دیگر پیش فرض برخی نویسندگان، نفی ارتباط منطقی بین آیات سو

  • تناسب آیات سوره های حمد وبقره با تکیه بر فی ظلال القرآن و المیزان

    پایان‌نامه۲۰۱۰وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه علامه طباطبایی - دانشکده ادبیات و زبانهای خارجیراحله قراباغی

    در این پژوهش ، در ابتدا به مسائل تئوری این بحث ، نظیر تعریف تناسب ، انواع مناسبات و نظر عالمان در این بحث پرداخته شده سپس برای رسیدن به فرآیند ارتباط بین آیات،مقدماتی چون نامهای سوره ،فضای سوره ، تأثیر آن بر محتوای سوره هدف سوره و راههای کشف آن مطرح شده است آنگاه با تفکری روش مند

  • گزینش، گونه شناسی و تحلیل روایات تفسیری، ذیل آیات 1تا 32 سوره بقره

    پایان‌نامه۲۰۱۳وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه اصفهان - دانشکده ادبیاتدنیا شیری ورنامخواستی

    حدیث، پس از قرآن، دومین منبع شناخت احکام و گزاره های دینی، در ابعاد مختلف معرفتی است. قرآن کریم در آیات فراوانی با تأکید بر شخصیت والای پیامبر اکرم(ص)، سخنان ایشان را وحیانی دانسته و سیره ایشان را به عنوان الگویی برای مومنان، معرفی کرده است، همچنین اطاعت از رسول و اولی الأمر(ع) ر