پایان‌نامه

تاثیر تفسیر ساختاری بر معنی آیات در سوره شوری

دانلود متن کاملرایگان، با حساب کاربری؛ ثبت نام با گوگل چند ثانیه است

چکیده

یکی از مباحث برجسته علوم قرآنی، مسئله تناسب و ارتباط آیات با یکدیگر است. چه ‏بسا هر خواننده متفکری با قرائت آیات یک سوره، به نظم و ارتباط شگفت‏انگیز بین آنها پی‏می‏برد. اما نکته مهمی که کمتر بدان توجه شده است، ارگانیزم و هماهنگی کلی آیات یک سوره است؛ بدین معنا که هرسوره، غرض واحد و مشخصی دارد و آیات آن، در نظمی منطقی و ارگانیک، به غرض سوره مرتبط شده اند. از این رو با بررسی نحوه ارتباط آیات هرسوره با سوالات متعددی مواجه می شویم؛ آیا هرسوره دارای یک هدف است؟ یا سوره‏ها به ویژه سوره‏های بزرگ، دارای اهداف و غرض‏های متنوع و متفاوت می‏باشند؟ به عبارتی آیا آیات یک سوره همچون خطوط پراکنده و بی‏نظمی هستند که هیچگونه ارتباط ساختاری میان آنها وجود ندارد یا این خطوط به ظاهر پراکنده، از یک ارتباط منظم هندسی برخوردارند؟ در صورتی‏که با دلایل متعدد عقلی و نقلی، وجود غرض واحد در هر سوره اثبات گردد، از چه مکانیزم و روشی می‏توان برای کشف اغراض مذکور استفاده نمود؟ پاسخ گویی به این سوالات، مفسران و قرآن‏پژوهان را به تکاپو و تلاش دامنه داری کشانده است؛ بگونه‏ای که اکنون کمتر دوره تفسیری یا کتاب علوم قرآنی را می توان یافت که از مباحث مربوط به ارتباط آیات خالی باشد. بنابراین از آنجایی که نگرش ساختاری به سوره‏های قرآن، نتایج و پیامدهای سودمندی را به دنبال داشته است، از این رو در این پژوهش به ترسیم ساختار هندسی سوره شوری در قالب تفسیر المیزان علامه طباطبائی، تفسیر البنائی بستانی و تفسیر فی ظلال القرآن سید قطب پرداخته شده و وجه تمایز آن با تفاسیری غیر ساختاری همچون تفسیر اطیب البیان بیان گردیده است. در این پژوهش، پس از بیان ویژگی ها و ثمرات ساختار هندسی سوره‏ها که از مهم‏ترین ثمرات آن ها می‏توان به کشف افق‏های جدید در اعجاز قرآن و مقابله با شبهه ‏افکنی‏های خاورشناسان در زمینه فقدان نظم در قرآن و آشنائی سریع و آسان با مفاهیم قرآن اشاره نمود، دلایل عقلی و نقلی موافقان و مخالفان ساختار هندسی سوره‏ها بررسی و ارزیابی شده است. و در نهایت با اتکاء به قوت دلایل طرفداران نظریه ساختار هندسی سوره‏ها، این نظریه تقویت شده است. در فصول بعدی به بررسی نوع سبک ساختاری سوره شوری در تفاسیر ساختاری و محاسن و معایب هر یک پرداخته شده، که علامه طباطبائی از سبک گزارش اجمالی، دکتر محمود بستانی از ترکیبی از دو سبک گزارش محتوایی و نمودار موضوعی و سید قطب نیز تا حدودی از روش و سبک نمودار محتوایی در تفسیر آیات سوره بهره جسته است. و در انتهای پژوهش به تفاوت تفسیری برخی از آیات سوره شوری، از دیدگاه ساختاری و غیرساختاری، پرداخته شده که در نگاه ساختاری، هر یک از مفسران، آیه را با موضوع اصلی در ارتباط دانسته و با توجه به آن، آیه را تفسیر کرده اند؛ در صورتی که در نگاه غیر ساختاری، بدون توجه به ارتباط آیات با همدیگر و با محور اصلی سوره به تک تک آیه نگریسته و به تفسیر ظاهری آیات بسنده کرده اند.

اساتید راهنما و مشاور

سیفعلی زاهدی فر، کریم علیمحمدی

پایان‌نامه‌های مشابه

  • تفسیر روایی تطبیقی آیات 100 تا 105 سوره بقره

    پایان‌نامه۲۰۱۲سایر - دانشکده علوم حدیثهادی رضایی نجفی

    تفسیر کلام الهی از زمان نزول تا عصر حاضر از بزرگترین دغدغه ها و مسائل پیشوایان و فرهیختگان دین مبین اسلام بوده، تا بتوانند در پرتوی آن به معارف اعتقادی و عملی و دستورات هدایت بخش و انسان ساز و همچنین به پاسخی برای مشکلات فرا روی جامعه بشری در عصرهای مختلف، دست یابند. و با توجه به

  • تفسیر ساختاری سوره های انفال و توبه بر اساس اهداف آنها

    پایان‌نامه۲۰۱۱وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم - دانشکده علوم قرآنی تهرانقاسم ستوده دیوشلی

    تفسیر ساختاری به آیات و سوره های قرآن که به شکل یک مجموعه نمایان می شود، در فهم اهداف سوره ها کمک قابل توجهی می کند. از اینرو می توان به نظمی منطقی در بین آیات قرآن پی برد؛ نظمی که خداوند حکیم در این سوره ها قرار داده و باید آن را کشف نمود. با دانستن این که آیات بر اساس حکمتی کنا

  • تفسیر ساختاری سوره غافر

    پایان‌نامه۲۰۱۳وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه قم - دانشکده الهیاتاکرم اسمعیلی

    یکی از وجوه اعجاز قرآن کریم، پیوستگی محتوایی آن در هر سوره است؛ که با نام وحدت موضوعی شناخته می شود. براساس نظریه وحدت موضوعی سور آیات یک سوره با وجود پراکندگی در نزول اما به سوی یک غرض حرکت می کنند. این ویژگی قرآن یعنی ساختاری بودن سور قرآن کریم در قرون اخیر مورد توجه خاص برخی م

  • تفسیر تطبیقی بخش اول سوره کهف(آیات 1-59) از أهم تفاسیر مأثور فریقین

    پایان‌نامه۲۰۱۱سایر - دانشکده علوم حدیثروح الله بهمنی مهد

    در این تحقیق برآنیم تا تفسیری تطبیقی از سور? کهف(آیات 1 تا 59) از روایات موجود فریقین در ذیل آیات ارائه دهیم و هدف از آن روشن نمودن نقاط اختلاف و اشتراک بین دو گروه می باشد تا معین گردد کدامین مذهب به مباحث معرفت شناختی بیشتر پرداخته است. برای این کار علاوه بر منابع مهم فریقین در

  • تفسیر ساختاری سوره عنکبوت

    پایان‌نامه۲۰۱۳وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه قم - دانشکده الهیاتعطیه رضایی

    یکی از مباحث برجسته علوم قرآنی، مسئله تناسب و ارتباط آیات با یکدیگر است. چه‏ بسا هر خواننده متفکری با قرائت آیات یک سوره به نظم و ارتباط شگفت‏انگیز بین آنها پی‏ می‏برد. اما نکته مهمی که کمتر بدان توجه شده است ارگانیزم و هماهنگی کلی آیات یک سوره است. بدین معنا که هر سوره غرض واحد

  • بررسی سندی روایات تفسیر مجمع البیان(آیات 183 تا 229 سوره بقره)

    پایان‌نامه۲۰۱۴وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشکده اصول الدینعلی محمودی

    چکیده یکی از قدیمی ترین تفاسیر مجمع البیان است که توسط مرحوم شیخ امین الدین ابو علی فضل بن حسن طبرسی نگاشته شده است؛ وی، ذیل هر آیه، روایاتی در شرح و تفسیر آن آورده است؛ اما اشکالی که در این روایات وجود دارد، عدم وجود سند معتبر برای آن است. با عنایت به وجود تحولات چشمگیر در روند

اسناد مشابه