بحران جانشینی در دوره صفویه
چکیده
تاریخ تحولات سیاسی ایران و جهان بیانگر این واقعیت انکار ناپذیر است که رقابتها و کشمکش ها و بحرانهای جانشینی یکی از مهمترین مباحث چالش بر انگیز در تمام حکومتها بوده و حتی امروز نیز در بسیاری ازکشورهای سلطنتی جهان صادق است. منازعات مذکور که در بیشتر مواقع به بحران شص اساسی سیاسی تبدیل می گردید، در پرتو مجموعه ای از عوامل و از جمله: فقدان قوانین مدون و مشخص جانشین، قدرت استبدادی سلاطین، منافع و مطالع ساختار سیاسی قدرت و ... و با بازیگری ساختار قدرت از جمله نهاد امارت، وزارت و حرمسرا به وقوع پیوست. در کنار این عوامل و بازیگران و نتایج و پیامدهای این کشمکش ها و بحرانها در ابعاد و زمینه های سیاسی و اقتصادی نیز قابل توجه است . تاریخ ایران در مقطع مورداشاره پیامدهای منفی بسیاری را به ثبت رسانده است که سرانجام نیز در ضعف و سقوط حکومت های مستقر برآن خود را به نمایش نهاد . پژوهش حاضر سعی کرده است تا کشمکش ها و بحرانهای جانشینی در دوره صفویه را با بهره گیری از منابع تاریخی معتبر و به صورت توصیفی – تحلیلی مورد نقد و بررسی قرار دهد .