بررسی تأثیر مولفه های سرمایه فکری بر عملکرد مالی شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران
چکیده
در اقتصاد دانش بنیان امروز موفقیت سازمان ها به توانایی مدیریت سرمایه های فکری بستگی داشته و برای اینکه بتوان این دارایی ها را مدیریت کرد ابتدا باید آنها را شناسایی و اندازه گیری نمود. صاحب نظران حوزه سرمایه فکری، این مفهوم را در سه حیطه سرمایه انسانی، سرمایه ساختاری، سرمایه رابطه ای یا مشتری تعریف می کنند به تعبیری ساده شاید بتوان سرمایه فکری را بسته ای دانشی تشکیل شده از مجموعه منابع نامشهود و پنهان، فرهنگ، الگوهای رفتاری، قابلیت ها، شایستگی، ارتباطات، فرآیندها و پردازش های منجر یا منتج از دانش به حساب آورد. از سوی دیگر عملکرد مالی از منظر اقتصادی و مالی از مسائل مهم در فرآیند اداراه بنگاه های اقتصادی و تصمیم گیری مالی محسوب می گردد. ارزیابی منطقی عملکرد به شناخت، تبیین و به کارگیری شاخص های مالی و غیر مالی بستگی دارد. از جمله شاخص های مالی با اهمیت است. متغییر های عملکرد مالی که نشان دهنده وابستگی و ارتباط مستقیم ارزش شرکت به عملکرد مدیریت است. هدف اصلی این پژوهش مطالعه روابط بین شاخص های سرمایه فکری مطابق با مدل آنته پالیک و نیز مطالعه تأثیر این شاخص ها بر عملکرد مالی شرکت های پزیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در فاصله زمانی 5 سال (1392- 1388) می باشد. فرضیات تحقیق براساس اطلاعات کلی 130 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران که به شیوه حذف سیستماتیک انتخاب شده اند مورد آزمون قرار گرفته اند. همچنین روش های آماری مورد استفاده در این پژوهش تحلیل همبستگی و رگرسیون های خطی ساده و چندگانه بوده اند. در این پژوهش وضعیت آمار توصیفی مربوط به متغییرهای پژوهش به کمک نرم افزار spss ارائه شده است و استفاده از آزمون نیکوئی بر ارزش کلوموگروف _ اسمیرنوف است و یافته های استنباطی از رگرسیون خطی و آزمون دوربین _ واتسون استفاده می شود. نتایج پژوهش در سطح اطمینان 95% بیانگر آن است که در مجموع سال های یاد شده بین مولفه های سرمایه فکری (سرمایه ساختاری، انسانی و رابطه ای) و متغییر های عملکرد مالی (ارزش افزوده، نرخ رشد درآمد، نرخ بازده دارایی، نرخ بازده سرمایه، نسبت ارزش بازار به ارزش دفتر و سود هر سهم) رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. همچنین نتایج نشان داد که شرکت هایی که سرمایه فکری بالاتری دارند عملکرد مالی بهتری دارند. به علاوه میانگین ضریب سرمایه فکری در بین 16 صنعت تفاوت معناداری داشت.