پایان‌نامه

بررسی و تحلیل دلایل و پیامدهای روایات منتقله در آثار شیخ صدوق

حسین ستار

چکیده

ابوجعفر؛ محمد بن علی بن حسین بابویه قمی؛ معروف به شیخ صدوق یکی از بزرگ ترین محدّثان و اندیشمندان و از تأثیر گذارترین دانشمندان جهان اسلام می باشد. شیخ طوسی در باره جلالت قدر او می نویسد: «ابوجعفر...، عالمی بلند مرتبه، حافظ، آگاه به فقه و حدیث و رجال است.» زندگی آن دانشمند تلاشی پیگیر و مداوم در دست یابی به ذخایر حدیثی ائمه، شرح و بسط آن و حفظ کیان شیعه از انحرافات درونی و خطرات بیرونی است. امکان دارد خواننده نقّاد و نکته سنج این نگارش در مقایسه فصل آغازین این فصل با نگارش های مشابه به تطویل و تفصیل آن خرده بگیرد. در زدودن این تردید باید به این سخن اشارت کنم که دلایل زیر مرا وادار به این امر نمود: نخست آن که هر چند موضوع بحث شیخ صدوق و اخبار منتقله و علل و پیامدهای آن است، امّا توجّه به فرضیه های رساله خود بهترین دلیل بر طولانی شدن این فصل است: نقش مسافرت های صدوق، اساتید اهل سنّت و جامعه پیرامونی و اوضاع و احوال فرهنگی و اجتماعی عصر وی از جمله علل اخبار منتقله در آثار صدوق است که در این فصل از آن بحث شده و اطلاعاتی برای تحلیل در فصول بعد مهیا شده است. از این روی چاره ای جز پرداختن به این مهم در این فصل نبوده است. دوم آن که در مواردی در زندگی پر نشیب و فراز صدوق اطّلاعات تاریخی ناهمگون و گاه متناقض همچون تولّد و حتی توثیق این بزرگمرد وجود دارد. نویسنده ناچار به بحث و بررسی آن پرداخته تا تحلیل و توصیفات بعدی او بر مبنای اطلاعات واقعی و قابل دفاع شکل گیرد.

اساتید راهنما و مشاور

سید رضا مودب

پایان‌نامه‌های مشابه

  • بررسی و تحلیل دلایل و علل گرایش به عکاسی خودنگاره (سلف پرتره) در آثار عکاسان ایرانی دوره معاصر((من بدون عنوان))

    پایان‌نامه۲۰۰۹وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه هنر - دانشکده هنرهای تجسمیزیبا نظری

    مقدمه جوامع با کنار هم قرار گرفتن انسان ها بوجود آمده اند. قوانین و شرایط جامعه بر اساس خصوصیات و خواسته ها و شرایط زیست محیطی انسانها، تعریف و پی ریزی می شود و به مرور زمان همین شرایط اجتماعی زمینه ساز ظهور شرایط دیگری می شود و چنین روالی همچنان ادامه یافته و در جریان این فرآیند

  • تحلیل احتجاجات امام رضا (ع)در مقوله توحید با محوریت کتب عیون اخبار الرضا ،احتجاج طبرسی و توحید شیخ صدوق

    پایان‌نامه۲۰۱۲دانشگاه آزاد اسلامی - دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی - پژوهشکده ادبیاتمینا امجدی

    چکیده یقیناً در پی بردن به حقایق دینی و توحیدی، ما باید به سخنان و احادیث گوهربارِ اولیاء و ائمه‏ی اطهار مراجعه کنیم چرا که کلام آنان حقیقت محض است. با نظر به اینکه ما از مباحث توحیدی فاصله دارم و در عصر غیبت حضرت صاحب الامر(عج) به سر می‏بریم، پژوهش در مسئله‏ی توحید آن هم از دیدگ

  • آثار و پیامدهای کتمان حق در آیات و روایات

    پایان‌نامه۲۰۱۴وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشکده اصول الدینزهرا الیاس پوریان

    پژوهش حاضر؛ به بررسی «آثار و پیامدهای کتمان حق از دیدگاه آیات و روایات» پرداخته است. کتمان حق با مصادیق: کتمان علم، شهادت و کتمان هرگونه ارزشی، به عنوان یکی از عوامل فرهنگی زمینه ساز گناه در قرآن کریم و روایات به شدت مورد مذمت واقع شده است؛ که بستر مهمی در ایجاد انحراف و مقابله ب

  • نفد و تحلیل آثار فارسی شیخ بهایی

    پایان‌نامه۲۰۱۰وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه اصفهان - دانشکده ادبیات و علوم انسانیفاطمه قیومیان محمدی

    بهاء الدّین محمّد العاملی(953-1030هـ)، مشهور به شیخ بهایی از فرزانگان روزگار صفویان به شمار می رود که هم از روزگار خود در میان خاصّ و عام از شهرت بسزایی برخوردار بوده است. وی در اکثر علوم زمان خویش تتبّع نموده و در هر زمینه آثار گران بهایی از خود به جا گذاشته که همواره مورد استفا

  • شناسایی و تحلیل مفهوم ایثار در آیات و روایات و بررسی آثار تربیتی آن

    پایان‌نامه۲۰۱۴وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه شاهد - پژوهشکده علوم انسانی و اجتماعیبیتا عزیزی

    ایثار، مقدم داشتن دیگری بر خود در کسب سود و منفعتی یا پرهیز از ضرر و زیانی است که نهایت برادری و دوستی بین دو نفر را نشان می دهد. هدف پژوهش حاضر شناسایی و تحلیل مفهوم ایثار در آیات و روایات و بررسی آثار تربیتی آن است. پژوهش، از نوع کاربردی و با روش توصیفی- تحلیلی انجام شده و روش

  • تحلیل ابعاد رزق در آیات و روایات و بررسی آثار تربیتی آن

    پایان‌نامه۲۰۱۴وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه شاهد - دانشکده علوم انسانیروشن دهقانی

    رزق، یکی از مهمترین نیازها و دغدغه¬های انسان از ابتدا خلقت بوده است که شامل هر نوع بهره¬ای از جانب خداوند به موجودات می¬باشد. هدف پژوهش حاضر، تحلیل ابعاد رزق در آیات و روایات و بررسی آثار تربیتی آن است. نوع پژوهش، بنیادی و با روش تحلیل مفهومی و اسنادی می¬باشد. جامعه¬ی پژوهش، متنی

اسناد مشابه

  • بررسی محتوایی آثار شیخ صدوق با محوریت عقل گرایی

    مقاله۲۰۲۵علوم حدیثسیده فرناز اتحاد، سید محسن موسوی، محمود دیانی

    هدف این پژوهش، بررسی محتوایی آثار حدیثی و کلامی شیخ صدوق با تمرکز بر مؤلفه‌های عقل‌گرایی در اندیشه و روش وی است. شیخ صدوق به عنوان یکی از برجسته‌ترین محدثان و متکلمان شیعه در قرن چهارم هجری، در آثار خود چون التوحید، کمال‌الدین، علل الشرایع و معانی الأخبار، تلاش کرده است تا آموزه‌

  • گونه‌شناسی تبیین واژگان غریب در احادیث معصومان (ع) در آثار شیخ صدوق

    مقاله۲۰۲۴پژوهشنامه امامیهحجت علی نژاد، سیدمحسن موسوی، محسن نورائی

    برخی از احادیث ائمه معصومان (ع) به تبیین و معناشناسی واژگان غریب پرداخته‌اند. شیخ صدوق از نخستین کسانی است که این قبیل از احادیث را یک‌جا گردآوری و در قالب ابواب مختلفی دسته‌بندی کرده است. مطالعاتی موردی در گونه‌شناسی معصومان (ع) در تبیین واژگان غریب در برخی آثار شیخ صدوق انجام پ

  • ابواحمد سَرَّاج همدانی: بازیابی هویت رجالی و میراث حدیثیِ شیخی ناشناخته در آثار شیخ صدوق

    مقاله۲۰۲۳علوم قرآن و حدیثحسین ستار

    این نوشتار به بازشناسی هویت یکی از مشایخ گمنام همدانی شیخ صدوق، یعنی ابواحمد سرَّاج همدانی و نقش او در آثار شیخ می‌پردازد و نقش واسطه‌ای شیخ صدوق در انتقال منقولات او به فرهنگ شیعی را مدِّنظر قرار می‌دهد و با جمع‌آوری و تحلیل داده‌های محدودی که شیخ صدوق در آثار خود از سَرَّاج دار

  • روشهای اعتبارسنجی منابع حدیثی با تکیه بر آثار شیخ صدوق

    مقاله۲۰۲۱علوم حدیثمعصومه طاهریان قادی، سید محسن موسوی، مهدی تقی زاده طبری

    از ویژگی بارز احادیث شیعه انتقال مکتوب آنها است. از این رو یکی از روشهای اعتبارسنجی نزد قدما، بررسی منابع حدیثی بوده است. شناخت روشهای موجود در این نوع از اعتبارسنجی، نیازمند بررسی عملکرد قدما است. در این نوشتار با روش توصیفی-تحلیلی به ارائه روشهایی در تشخیص منابع مکتوب شیخ صدوق

  • بررسی تطبیقی تفسیر العیاشی و آثار شیخ صدوق بر محور اسانید

    مقاله۲۰۱۸علوم حدیث

    تفسیر العیاشی، تفسیر مأثوری است که روایات آن به شکل مرسل در اختیار ما قرار دارد. این روایات گر چه از سوی برخی صاحب‌نظران تلقی به قبول شده است، اما ارسال در سند، ضعفی است جدی که به سادگی نمی‌توان از آن چشم پوشید. بررسی تطبیقی روایات چنین آثاری با متن منابعی که روایات را به شکل مسن

  • منبع‌شناسی و اعتبارسنجی مناظرات امام رضا در آثار شیخ صدوق

    مقاله۲۰۲۱حدیث پژوهیاسماعیل اثباتی

    شیخ صدوق(د. 381ق) از محدثان نام‌آشنای شیعه است؛ او برخی از اخبار و روایات مربوط به امام رضاR را در کتاب گران‌سنگ عیون اخبار الرضاR گرد آورده است. بخشی از این روایات، گزارش‌های مربوط به مناظرات امام رضاR است. در این نوشتار، با بررسی سند این روایات و با کمک کتاب‌های فهرست و رجال تل