پاسخ گرمایی سن معمولی گندم put. (hem: scutelleridae) eurygaster integriceps به برخی از آفت کش ها و ترکیبات شیمیایی
چکیده
سن معمولی گندم eurygaster integriceps put.یکی از مهم ترین آفات گندم در بیشتر مناطق گندم کاری ایران و برخی از کشورهای جهان است. روند فعالیتی این حشره مانند تمامی حشرات دیگر متأثر از دمای محیط است. هرگونه تغییر در ترجیح دمایی و القای گرمادوستی در آن می تواند در برنامه مهاجرتی آن اختلال ایجاد نماید. برخی از ترکیبات شیمیایی می توانند رفتار تنظیم دمایی حشرات را تحت تأثیر قرار دهند. در این تحقیق اثر ترکیباتی هم چون آدمیرال (0، 500 و 750 µl/l)، نیم آزال (0، 200 و 400µl/l )، کپسایسین (0، 110 و 220 mg/ml) و منتول (0، 300 و 500mg/ml ) بر روی پاسخ گرمایی حشرات کامل نسل جدید سن گندم بررسی گردید. آزمایشات به صورت آزمون فاکتوریل سه متغیره شامل غلظت ترکیب شیمیایی در سه سطح، زمان نمونه برداری (24، 72 و 144 ساعت پس از تیمار کردن) و جنسیت (نر و ماده) در سه تکرار و در قالب طرح کاملا تصادفی اجرا گردید. آزمون سنجش گرمایی به کمک تونل دمایی و آزمون مقاومت گرمایی توسط دستگاه بن ماری انجام شد. نتایج نشان داد که ترکیبات شیمیایی مذکور تأثیر معنی داری بر پاسخ گرمایی سن گندم داشتند. بر این اساس ترکیبات آدمیرال، نیم آزال و کپسایسین باعث گرما دوستی و ترجیح دما های بالا تر (هایپرترمی) و منتول بر خلاف سایر ترکیبات باعث سرما گزینی و انتخاب دماهای پایین تر (هیپوترمی) نسبت به شاهد گردید. آزمون مقاومت گرمایی حاکی از کاهش میزان مقاومت تحت تأثیر آدمیرال، کپسایسین و منتول بود. ترکیب نیم آزال تأثیری بر مقاومت گرمایی سن ها نداشت.