پایان‌نامه

نقش نمادین درخت سرو در پارچه های ایرانی

چکیده

نقش سرو در پارچه های ایرانی به وفور دیده می شود که با عقاید آئینی و رسوم و فرهنگ ایرانی مرتبط است وجود این نقش بر روی پارچه ها بر اساس باورها و عقاید هر دوره می باشد. استفاده از این نقش در پارچه ها دلیل بر اهمیت سرو نزد ایرانیان از دیرباز تا کنون می باشد ولی متاسفانه از این نقش در دوره معاصر کمتر استفاده شده و نقش اساطیری آن بر فراموشی سپرده شده است.هدف از پژوهش بر این نقوش ، مطلع شدن از معانی طرح های اسطوره ای میباشد زیرا ضرورت دارد بتوانیم پی به اصالت نقوش ایرانی و مفاهیم عمیقشان ببریم. این پژوهش از نظر هدف بنیادی و از نظر روش توصیفی – تحلیلی می باشد، که به شیوه اسنادی با توجه به نقش سرو در پارچه های هخامنشی ، ساسانی،آل بویه،سلجوقی،ایلخانی، صفوی و قاجار صورت گرفته است. و از هر دوره سه نمونه پارچه دارای طرح سرو تحلیل گشته است و تحلیل ها بر اساس الگوی مفهومی اسطوره شناسی می باشد که با توجه به نظریه اسطوره زایشی «جوزف کمبل» صورت گرفته است. یافته های این پژوهش نشان می دهد که عقاید و باورهای فرهنگی موجود در هر دوره بر چگونگی شکل گیری اسطوره سرو تاثیر گذار بوده و سرو در هر دوره تاریخی دارای معانی و مفهوم خاصی از جمله جاودانگی ، آزادگی ، قدرت و استقامت بوده است.نقش سرو در نقوش دوره های هخامنشی و ساسانی دارای مفاهیم عمیق معنوی بوده و تنها برای تزئین به کار نرفته و اشاره به دنیای ماورائی دارد. و هنرمند با این نقوش می خواهد جاودانگی را به زندگی خود بدهد.در دوره آل بویه چنانچه در نقوش پارچه ها متجلیست،خود رااز بازماندگان ساسانیان میدانستند و نقش سرو در پارچه ها جلوه گری میکند و در دوره ی سلجوقیان نیز نقش سرو در پارچه ها دیده میشودکه شبیه به دوره ی ساسانیان است.در دوره ی ایلخانی استیلای مغول در ایران بر طراحی پارچه تاثیر داشته و کمتر نقش سرو با سبک گذشته ی ایرانی دیده میشود. در دوره صفوی نقش سرو دنیای معنوی را یادآور می شود و نشان عزت و قدرت پادشاهی است و نقش تزئینی هم دارد و در دوره قاجار بیشتر برای تزئین به کار رفته و نشان قدرت پادشاهی است.

اساتید راهنما و مشاور

زهرا حسین نژاد

پایان‌نامه‌های مشابه

  • بررسی نقش نمادین درخت زندگی در دوران تاریخی با توجه به مستندات باستان شناختی

    پایان‌نامه۲۰۱۲دانشگاه آزاد اسلامی - دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی - دانشکده ادبیات و علوم انسانیرویا دیجو

    در نگاه اساطیری و دینی ملل مختلف، انسان با درختی مقدس و گیاهی نمادین به زندگی وارد می شود. به بیانی دیگر، انسان روییدنی ست، همچون درخت. انسان نخستین در اساطیر ایرانی از درون ریواسی می روید که دو نیمه می شود و جفت نرینه و مادینه بشری را می سازد. در نگاه دینی، زندگی بشر از باغ بهشت

  • تحلیل ساختاری «دوگانگی» نقش نمادین «ماهی درهم» در هنر ایرانی-اسلامی

    پایان‌نامه۲۰۱۴وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه هنر - اصفهان - دانشکده هنرعارفه صرامی

    درک مولفه ها و روابط آن ها در تصاویر برای رسیدن به ساختار، یکی از راه های رسیدن به معناست. تکرار نقش مایه ها از دوران های بسیار دور تا دوران متأخر پیش از هر چیز نیاز به توضیح درباره ی نحوه ی شکل گیری و معنایی که القا می کرده است، دارد. روش آیکونوگرافی در تفسیر آثار هنری می کوشد ت

  • بررسی ویژگی های زیست سنجی درخت زارهای بلوط ایرانی (quercus persica ) مورد هجوم سوسک چوبخوار (مطالعه موردی دشت برم در استان فارس)

    پایان‌نامه۲۰۱۲وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه شیراز - دانشکده کشاورزیحمید سلیمانی

    بررسی ویژگی های زیست سنجی درخت زار های بلوط ایرانی ( quercus persica ) مورد هجوم سوسک چوبخوار ( مطالعه موردی دشت برم استان فارس ) به کوشش حمید سلیمانی بهره برداری ، حفاظت و حمایت از منابع طبیعی و به خصوص جنگل که امروز نقش بسیار مهمی در ادامه زندگی و بهبود محیط زیست بشر بازی می کن

  • بررسی نقش نمادین یشم در هنر و صنایع دستی چین و جایگاه آن در ایران

    پایان‌نامه۲۰۱۱وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه هنر اصفهان - دانشکده هنرهای تجسمی و کاربردیزهرا علییی

    چین دارای پیشینه ای طولانی و پرافتخار در زمینه هنر و نقش و نماد در هنر می باشد. یشم به عنوان یکی از سنگ های موردعلاقه ی چینیان از دوران کهن تا امروز مطرح بوده است. اگر چه یشم در نقاط مختلف جهان وجود دارد، اما تنها نزد چینیان باستان، ارزش آن گاه حتی از طلا و نقره هم فراتر رفته است

  • عناصر اربعه و نقش نمادین آن در خمسه ی نظامی

    پایان‌نامه۲۰۱۲دانشگاه آزاد اسلامی - دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی - دانشکده ادبیات و علوم انسانیسمیه دانش

    عناصر اربعه ( آب، آتش ، باد ، خاک ) نقش اساسی در تاریخ زندگی و آغاز اندیشه های اسطوره ای بشر داشته و در طی قرون نقش ها ، کارکردها و نمادهای بسیاری را به ذهن انسان متبادر کرده اند . عناصر اربعه در حوزه های گوناگون فلسفی ، تاریخی ، اسطوره ای ، هنری ، ادبی و... جایگاه ویژه ای دارند؛

  • نقش روایتگری در نمایش های ایرانی و کارگردانی نمایش پزشک پوشالی

    پایان‌نامه۲۰۰۰وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه تربیت مدرس - دانشکده هنرحمید کاکاسلطانی

    در این رساله "نقش روایتگری در نمایش های ایرانی" اعم از نقالی، پرده خوانی، معرکه گیری، شاهنامه خوانی، تعزیه و تخت حوضی از جنبه های روایی مورد بررسی قرار گرفته است . مثلا در نقل و نقالی ضمن دسته بندی انواع نقل به نقل های ملی ونقل های بومی به انواع دیگر از نقل های منظومه ای و روایتی

اسناد مشابه