کارآیی نماتود پارازیت حشرات steinernema sp. و heterorhabditis sp. در کنترل بیولوژیک کرم قوزه helicoverpa armigera در گیاه گوجه فرنگی
چکیده
کرم میوه ی گوجه فرنگی helicoverpa armigera(heliothis armigera) (lepidoptera: noctuidae) گونه پلی فاژ است و یکی از آفات مهم گوجه فرنگی و پنبه می باشد. متوسط میزان خسارت آن را سالانه در دنیا با تراکم های مختلف را حدود300 تا 500 میلیون دلار در سال تخمین می زنند. اثرات خطرناک استفاده از سموم روی محیط زیست و اینکه هیچکدام از روش های شیمیایی نتوانسته اند آفت را کاملا کنترل کنند و این آفت هنوز خسارات جدی را به مزارع وارد می کند، بدین منظور این تحقیق برای توانایی نماتودهای پارازیت حشرات در کنترل این آفت انجام گردید. ابتدا نماتودهای مورد نظر از کلکسیون نماتودهای زنده دانشگاه تهیه شد و با تله گذاری بیماریزایی آن ها اثبات گردید. توانایی آلوده کردن شفیره و لاروهای سنین 2،3،4 و سن آخر لاروی در آزمایشگاه (با سه غلظت ijs/ml 100،200،300) و لاروهای سنین 2،3،4 و آخر لاروی در گلخانه (با سه غلظت ijs/ml400،600،800 ) مورد بررسی قرار گرفت. نماتودها شامل گونه heterorhabditis bacteriophora (hb) و steinernema carpocapsae (sc) بود. در آزمایشگاه توانایی نماتود hb بیشتر از نماتود sc بود و لاروهای سن آخر تقریبا دارای بیشترین حساسیت به این دو نماتود بودند. در سنجش حساسیت نماتود hb در آزمایشگاه با غلظت ijs/ml100 و لارو سن آخر در ساعت 24 با میانگین 88 درصد، در گلخانه با غلظت ijs/ml600و لارو سن آخر با میانگین 67/81 درصد و شفیره ها نیز در آزمایشگاه در غلظت ijs/ml300 و ساعت 24 با میانگین 84 درصد دارای بیشترین اثر کنترل کنندگی بودند. با توجه به نتایج بدست آمده به نظر می رسد این گونه نماتودها بتوانند در مدیریت تلفیقی لارو کرم میوه گوجه فرنگی helicoverpa armigera با موفقیت مورد استفاده قرار گیرد.