بررسیِ سبک و ساختارِ ادبی و سلوک عرفانی در کتاب های ترجم? رسال? قشیریه، اسرارالتوحید و کشف المحجوب و تطبیق آنها با کتاب سیروسلوک ازکازانتزاکیس یونانی
چکیده
ادبیات تطبیقی از آن حیث که افق های تازه ای را در زمینه بررسی شباهت ها و تفاوت های موجود میان آثار و افکار بزرگان، ورای مرزهای جغرافیایی می گشاید و موجب گسترش افق های دید و غنی شدن تعاملات فرهنگی و ادبی می شود، امروزه اهمیت ویژه ای یافته است. در پژوهش تطبیقی این رساله که قصد شناساندن شباهت ها و تفاوت های سه کتاب اصلی در عرفان ایرانی با کتاب سیروسلوک کازانتزاکیس یونانی را دنبال می کند، از واکاوی سبک و ساختار ادبی آغاز می شود و سپس بر مفهوم شناسی سلوک به عنوان اصلی ترین بخش پژوهش متمرکز می گردد. بدین ترتیب پژوهش حاضر که در پنج فصل ترسیم شده است، یافتن پاسخ یک پرسش اساسی و دو قسمتی را دنبال می کند: «مهمترین شباهت ها و تفاوت های سبک و ساختار ادبی و مفهوم شناسی سلوک در سه متن فارسی ترجم? رسال? قشیریه، کشف المحجوب و اسرارالتوحید چیست؟ و این آثار در بخش فکری چه شباهت های نسبی با کتاب سیروسلوک کازانتزاکیس دارند؟ و این کتاب در مجموع به کدام اثر نزدیکتر است؟» در نهایت نتیجه این بررسی آن است که در مفهوم شناسی سلوک در آغاز و میانه و پایان آن، شباهتی بنیادین میان سه متن فارسی وجود دارد که پذیرفتن و دنبال کردن تقسیم بندی کتاب اللّمع در ترسیم مراحل سلوک است و دیگر اینکه بیشترین شباهت در میان آثار فارسی با کتاب سیروسلوک، متعلق به کتاب اسرارالتوحید است که هم از حیث بیان پراکنده و هم از نظر نگاه ذوقی به جای زهدی، بیشترین شباهت را با کتاب کازانتزاکیس یونانی دارد