تحلیل نشانه شناختی نقاشیِ دختران آسیب دیده اجتماعی مطالعه ای در جهتِ توصیف فرآیند سوژگی با استفاده از تحلیل آثار هنری
چکیده
در این تحقیق بر اساس فرآیند شکل گیری انسان به مثابه سوژه در ساختار اجتماعی، و ورودش به وضعیت سوژه بودگی، تلاش داشتیم به این پرسش اصلی پاسخ گوییم که آیا تحلیل نقاشی دختران آسیب دیده اجتماعی می تواند فرآیند سوژه بودگی آنها را توصیف کند؟ برای رسیدن به پاسخ این پرسش، ابتدا وضعیت شکل گیری سوژه ها را از طریق تحلیل نشانه شناسی نقاشی ها آغاز نموده ایم و در کنار آن به بررسی سرگذشت و بیوگرافی آنها پرداخته ایم. در حقیقت در این پژوهش ابتدا روش نشانه شناسی را برای تحلیل آثار هنری به کار گرفته ایم و سپس از روش مطالعه موردی کیفی جهت مطالعه بر روی دختران آسیب دیده اجتماعی بهره برده ایم. هنر، با توجه به آنکه محصول کنش خلاقه هنرمند به مثابه سوژه است عرصه ای با اهمیت برای این منظور به حساب می آید. دختران آسیب دیده اجتماعی ای که به کنش خلاقه در هنر می پردازند با توجه به آنکه از یک سو محرومیت هایی مضاعف را در زندگی تجربه کرده اند و از سوی دیگر به مدد کار خلاقه تلاش می کنند از هویت برساخت شده شان بگریزند موارد مناسبی برای تحقیق در مورد سوژگی اند. تحلیل نشانه شناسانه نقاشی های موردهایی که برای مطالعه برگزیده شده بودند نشان داد که آنها خود را در سه سطح به مثابه سوژه بر می سازند.