پایان‌نامه

حقیقت و مراتب تزکیه نفس از منظر قرآن

چکیده

هدف از این تحقیق بررسی حقیقت و مراتب تزکیه نفس در قرآن می باشد . در واقع طبق منابع اسلامی ‏ورای قلب محسوس «نفسی» است که حقیقت انسان است. بعضی آن را «نفس» و بعضی «دل» و بعضی ‏‏«روح» گفته اند. این نفس برای «شناخت» حق تعالی و ادراک حقایق به نحوی که اگر حجابی برای این نفس ‏پیدا شود و از مشاهده ربوبیت و ادراک معقولات عاجز بماند بیمار است. و آن «حجاب» را قرآن «مرض» ‏نامیده است.در این نوشتار تلاش شده است سنخ شناسی مد نظر قران که عبارت است از :نفس اماره ‏،لوامه،مطمئنه و همچنین عوامل تزکیه نفس (مشارطه ،مراقبه،محاسبه،و...)و آثار و موانع تزکیه در بعد فردی و ‏اجتماعی مورد مداقه قرار گیرد. همچنین روش جمع اوری داده ها نیز به شیوه اسنادی و روش تجزیه تحلیل ‏داده ها به شیوه تحلیلی –توصیفی انجام شده است. ‏

اساتید راهنما و مشاور

احمد قدسی، داود رحیمی سجاسی

پایان‌نامه‌های مشابه

  • تزکیه نفس و مراحل آن از منظر قرآن

    پایان‌نامه۲۰۰۶وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه جامعه المصطفی العالمیه - دانشکده الهیات و معارف اسلامیگوهر عباس

    رسول خدا (ص) به استناد آیه دوم سوره جمعه سه برنامه مهم را دارا می باشد. 1- خواندن آیات پروردگار بر آنها و آشنا ساختن گوشها و افکار با این آیات. 2- تعلیم، یعنی وارد ساختن این حقایق در درون جهان آنها. 3- تزکیه نفوس و تربیت ملکات اخلاقی و انسانی. پایان نامه حاضر در پنج فصل تهیه شده

  • نقش تزکیه نفس در فهم عمیق علوم و معارف قرآن

    پایان‌نامه۲۰۰۹وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه شهید چمران اهواز - دانشکده الهیات و معارف اسلامیمحمدکاظم خیشوند

    براساس تعالیم اسلامی تزکیه ی نفس، نقش مهمی در نورانیّت قلب، برای دریافت علوم الهی دارد و تنها راه ورود به سطوح بالاتر زندگی معنوی و مشاهده ی معارف الهی است. قرآن کریم مهم ترین شرط ژرفکاوی در متن مقدس قرآن و عبور از لفظ به معنا، و از معنا به حقایق قرآن را، تزکیه ی نفس قرارداده است

  • حدوث و قدم نفس از منظر قرآن و روایات با بررسی تطبیقی آرای بوعلی، ملاّصدرا و قطب الدّین شیرازی

    پایان‌نامه۲۰۱۲وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام - دانشکده الهیات و معارف اسلامیمرضیه رضوی

    تا آنجا که در حافظه تاریخ فکر بشر می گنجد مسئله حیات نفس و حق حقیقت وجودی او همواره ذهن آدمیان رابه خود مشغول کرده است و همواره از خویش پرسیده اند حقیقت نفس چیست؟آیا از ازل بوده و یا با تولّد انسان لباس وجود بر تن نموده است ؟ پیچیدگی این مسئله و راز آلودگی آن موجب شده حکیمان، متک

  • بررسی مقایسه ای مفهوم عرفانی تزکیه نفس در نهج البلاغه و آثار عطّار

    پایان‌نامه۲۰۱۱سایر - دانشکده علوم حدیثزهره مازار

    چکیده از آنجایی که اسلام دین انسان ساز است، برای هدایت و گم نکردن راه سعادت منبع مکتوبی چون قرآن و راهنمایانی چون پیامبر (صلی الله و علیه و آله) و پس از ایشان ائمه (علیهم السلام) را در دسترس همگان قرار داده است. با مطالعه قرآن و نهج البلاغ? شریف به عنوان مترجمان قرآن کریم می توان

  • حقیقت و ویژگیهای ثواب و عقاب از منظر قرآن و روایات (با تاکید بر مکتب خواجه نصیر الدین طوسی)

    پایان‌نامه۲۰۱۲خلیل امیری فرد

    1- ثواب در قرآن کریم به همان معنای لغوی یعنی « رجوع جزای عمل به انسان » و در روایات به معنای «اجر حسن جمیل » به کار رفته است. 2- از نظر خواجه نصیر الدین طوسی ثواب به معنای « نفع خالص مستحق همراه با تعظیم و اجلال » است، اما قید استحقاق بنا بر دیدگاه «تفضل» صحیح نمی باشد. 3- نام ها

  • بررسی تحلیلی کرامت و عزت نفس در قرآن و روان شناسی

    پایان‌نامه۲۰۰۹وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه اصفهان - دانشکده ادبیات و علوم انسانیعلیرضا جابرورزنه

    چکیده از دیدگاه قران هدف از خلقت انسان کمال است که در گرو کسب کرامت است. کرامت در قرآن از کریم بودن خداوند آغاز می شود که یکی از صفات جمالیه پرورگار و دارای مصادیق مختلفی در هستی است نظیر: کرامت قرآن،فرشتگان، انبیاء و سایر انسان ها. از مبحث کرامت در روان شناسی با عنوان عزت نفس یا

اسناد مشابه

  • بررسی تعامل ظاهر و باطن بر تزکیه نفس از بعد روان شناسی و قران

    مقاله۲۰۱۹مجله دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهدمریم اسمعیلی، صدرا علی پور، رضا میرزائی سرای، راضیه شیرینی

    مقدمه: رفتار آدمی و یا نگاه او و کلامی که می شنود همه و همه بر نفس و باطن او اثر می گذارد و اگر این گفتار و کردار صحیح و مطابق با اصول انسانی و خداپسندانه باشد تاثیرات آن بر تهذیب و تزکیه نفس نیز در جهت مثبت و در راستای کسب معرفت، بیشتر خواهد بود.در این مقاله برآنیم با رویکرد ترب

  • زشتی گرایی نفس در حیات انسان از منظر قرآن و مکتب تحلیل روانی

    مقالهالهیات تطبیقیحمید طاهر نشاط دوست، استاد گروه روان شناسی، دانشگاه اصفهان محمد جواد نجفی، استادیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه قم علی بنائیان اصفهانی، دانشجوی دکتری دانشگاه قم

    انسان در طول حیات دنیوی خویش از سویی به نیکی و زیبایی و از سوی دیگر به زشتی ها می گراید. از این رو، خداوند در قرآن خطرات و خطورات پلید نفسانی را به انسان یادآور شده است و نفس امّاره را به مثابه خاستگاه زشتی گرایی روان، فریبنده توصیف و شناخت مهالک نفسانی را مقدمه وصول به حیات طیبه

  • زشتی‌گرایی نفس در حیات انسان از منظر قرآن و مکتب تحلیل روانی

    انسان در طول حیات دنیوی خویش از سویی به نیکی و زیبایی و از سوی دیگر به زشتی‌ها می‌گراید. از این رو، خداوند در قرآن خطرات و خطورات پلید نفسانی را به انسان یادآور شده‌است و نفس امّاره را به مثابه خاستگاه زشتی‌گرایی روان، فریبنده توصیف و شناخت مهالک نفسانی را مقدمه وصول به حیات طیبه

  • جایگاه خودشکوفایی و عزت نفس در سلامت روان از منظر قرآن کریم و روان شناسی انسان‌گرا

    مقاله۲۰۲۵معرفت و بصيرت اسلاميسمیه ارجمندی نژاد، محمد ناصحی، فرهاد محمدی مصیری، حسین خوشدل

    خودشکوفایی و عزت نفس از مهم‌ترین عوامل تأثیرگذار بر سلامت روان و از مفاهیمی کلیدی در قرآن و مکتب روان‌شناسی انسان‌گرا میباشند که در شکل‌گیری شخصیت و رضایت از زندگی، نقشی اساسی ایفا می‌کنند. این پژوهش به دنبال آن بوده است تا با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی و ابزار کتابخانهای و فیش

  • تهذیب و تزکیه نفس در دیدگاه ابنسینا و راههای حصول آن

    مقالهآینه معرفتشهناز شهریاری نیسیانی، دانشگاه اصفهان محمد نجفی، دانشگاه اصفهان

    مقاله حاضر با استناد به نظر برخی از فلاسفه مسلمان، فعالان هدایت جامعه و صاحب نظران حوزه روان شناسی و تعلیم وتربیت مبنی بر اینکه ریشه بسیاری از مشکلات، انحرافات و فجایع موجود در جامعه را باید در عدم توجه به نفس و تهذیب و تزکیه آن جستجو کرد، با هدف بررسی تهذیب و تزکیه نفس در دیدگاه

  • تحلیل وجودشناختی و معرفت‌شناختی بایستگی تزکیه نفس با تکیه بر مبانی حکمت متعالیه

    مقاله۲۰۱۹حكمت اسرامحمدعلی وطن دوست

    در جستار حاضر تلاش شده است تا به شیوه توصیفی- تحلیلی با رویکرد عقلی و فلسفی، مبانی وجودشناختی و معرفت‌شناختی تزکیه نفس و ضرورت آن، براساس مبانی حکمت متعالیه صدرایی استخراج شده و مورد بازخوانی و تحلیل قرار گیرد. در پایان، این نتیجه به دست آمده است که پس از تنزل وجودی انسان از عالم