تسبیح موجودات از دیدگاه ابن عربی با تکیه بر فتوحات مکیه
چکیده
هیچ چیزی نیست مگر اینکه خدای را با حمدش تسبیح میکند ولی شما تسبیحشان را درک نمیکنید. سوره اسراء آیه 44. پایان‌نامه بنده، تحقیق درباره کلمه تسبیح در موجودات عالم از دیدگاه قرآن و عرفا با نگاهی عمیق به کتاب فتوحات مکیه ابنعربی است. اینطور بیان می‌شود که تسبیح موجودات یکی از ریشهدارترین مباحثی است که نه تنها در متون اسلامی بلکه در ادیان الهی بیش از اسلام نیز مطرح بوده است و چگونگی تبیین آن علاوه برآن که در ایمان و اعتقاد انسان نسبت به مبدأ و معاد و سایر اعتقادات اصولی دین اثر میگذارد. متکلمین و دیگر کسانی که در طول تاریخ اسلام نمیخواستند از ظواهر دین پا فراتر نهند، بنابر مبنای خاصی که در خداشناسی و جهانشناسی و انسانشناسی داشتند آیات و روایات مربوط به تسبیح را بر معنای ظاهری آن حمل مینمودند و میگفتند : تسبیح عبارت است از تنزیهی که انسان هنگام مناجات و توجه به حضرت حق با الفاظ وارده از ناحیه شارع نسبت به پروردگار نموده و او را از نواقصی امکانی مبّرا میداند. ولی حق آن است که مسئله تسبیح مثل مفاهیم بسیار مشابه آن از قبیل تحمید و تکبیر و تهلیل و تقدیس و سجده و غیره که در قرآن و روایات و ادعیه به همه موجودات نسبت داده شده است، آنقدر عمیق و ریشهدار است که جز از لسان وحی و شاگردان حقیقی آن که از سرچشمه وحی سیراب شدهاند، نمیتوان از دیگری انتظار استقامت بر صراط مستقیم را داشت. در قرآن کریم حدود صد آیه در باره تسبیح موجودات اِسناد داده شده است. بنابراین این تحقیق با استفاده از تفاسیر قرآن مخصوصاً تفسیر المیزان و سوره حمد امام خمینی و نظرات دیگر اساتید و از همه مهمتر از 4 جلد کتاب فتوحات مکیه ابنعربی 6 جلد کتاب فتوحات (عثمان یحیی) و ترجمه فارسی آن تهیه و تنظیم شده است. امید است که مقبول حضرت حق و اساتید محترم قرار گیرد