بررسی چالشهای سیاسی اجتماعی روند گذار به عصر رنسانس

مصطفی فرهناک

چکیده

قبل از شرح خلاصه و چکیده لازم می دانم معنی ادبیاتی چالش را به عرض خوانندگان پژوهشم برسانم. چالش به عنوان اسم مَصدر و به معنی ناز وخِرام وعُجب، رفتار از روی کبر و غرور و نِخوت، با ناز وغرور خرامیدن، و به معنی جنگ وجدال و جولان و حمله بوده وامروزه به معنی موانع موجود بر سر راه پیشرفت بکار می رود. نابودی 25 میلیون نفر (3/1 از کل جمعیت اروپا) در فاصله 3 سال از 1347 الی 1350م و کاهش متوسط عمر، نشان از چالش در علم پزشکی در مقابل حملات بیماری طاعون یا مرگ سیاه می رفته است. دادگاه تفتیش عقائد و سوزاندن هزاران تن به جرم نقض عقائد خرافاتی کلیسا چالشی دیگر بر سر راه حقیقت گوئی، انسانگرائی، رئالیستی، جنبش های مذهبی و نهایت فرایند اصلاح مذهب بوده است. به جان هم انداختن دو زندانی بی گناه، به قصد نابودی یکی از آنها و صرفاً به نیت تفریح و سرگمی پادشاهان و اشراف قرون وسطائی چالشی است انسانی و اخلاقی که بر سر راه عدالت و علم قضا ریشه دوانده بوده است. تحقیر و تضعیف رعایای، بی رمق خسته از کارهای زراعت غیر صنعتی و طاقت فرسای، در بند فئودالیست و اربابان قانون شکن چالشی اقتصادی، سیاسی، صنعتی و انسانی در مقابل رشد سریع کشاورزی و اعتلاء حق مستضعفین و حذف نظام طبقاتی بوده است. بروز جنگهای صلیبی به فرمان پاپ ها با پیامد رنج و عذاب، کشته شدن بسیاری از نزدیکان و شیوع بیماریهای مهلک به تنگ آمدن مردم و خلع اعتبار پاپی و کلیسائی چالش عظیمی برسر راه تشنه گان آرامش و امنیت بوده است. عدم پشتیبانی مالی و سیاسی از کاشفان، هنرمندان، صنعتگران، مخترعین، فرهنگ سازان، نیز چالشی اقتصادی، هنری، صنعتی، فرهنگی و اجتماعی دیگر بر سر راه ایشان و احراز شهرت ثروتمندان قرار داشته است. فقدان حمایت از زنان در برابر مردان نیز چالشی دیگر بر مسیر ایفای نقش موثر آنها در امر اقتصاد و فرهنگ بوده است. عدم دسترسی، حتی عدم شناخت به نظام سریع چاپ، در نهایت و ناچاراً دست نویس ناچیز افکار مفید و عبرت آموز فیلسوفان باستان با صرف زمان طولانی و عرضه بسیار کم آنها در مقابل تقاضای انبوه جمعیتی اروپا چالش اجتناب ناپذیری (بیسوادی) بر مسیر تولید انبوه کتب، نظام چاپ سریع و گسترش باسوادی قرار گرفته بوده است. آشنائی غیر منتظره با تمدن مشرق زمین در کنار نبردهای بی نتیجه صلیبی، خلاء تجملات، جواهرات، پارچه های زربافت و زیبا تا برسد به ادویه جات گرانبها و صنایع دستی این خطه را برطرف نمود و نهایت تفکر تجارت عظیم را در اذهان بازرگانان اروپائی گشود. ضعف مدیریت فرمانروایان و سوء استفاده نظام پاپی از ایشان و استیلاء تنازعی دین چالشی عمیق بر روند حکومتهای غیر خراغاتی دینی عدالت گستر گذاشته بود. اقتدار حکومت عثمانی خصوصاً قبل از فتح قسطنطنیه صرف نظر از ذات، چالشی اقتصادی و فرهنگی بود که به موجب آن اروپائیان توانستند بعد از آن به دانش گرانمایه بیزانس و نهایت هنر وفرهنگ کلاسیک یونان باستان دست یابند، راه های دریائی گشوده شود و به سرزمین های جدید دوردست (آمریکا) پنجه درافکنند. این پایان نامه مشتمل بر 6 فصل به شرح زیر تدوین گردیده که از منابع کتابخانه ای، مجلات و اینترنت استفاده شده است. مقدمه و فصل اول شامل کلیات، مختصری در باب قرون وسطی و فراهم آوردن بستری برای درک نظام جدید اروپا آمده است. فصل دوم شامل چالشهای سیاسی اجتماعی و سوم اقتصادی اجتماعی، چهارم هنر، پنجم ادبیات و ششم علوم میباشد. در تمامی فصول به پیامد چالش ها اشاره شده است. و در زمینه رموز موفقیت به خوبی ذهن خواننده را درگیر مطالب نموده ام. انگیزه اصلی اینجانب از طرح نام این پژوهش پیدا کردن دلائل ریشه ای رشد اروپا در زمینه های گوناگون بوده است. برایند کلی آنچه را از پژوهش و چالش های مختلفی عنوان داشتم آن است که حذف خرافات از دین، مطالعه، تجربه، تحقیق، تلاش، آزادی و عدالت رمز پیروزی اروپائیان و تحول شگرف بوده و به همین دلیل نام آنرا نوآوری یا رنسانس نامیدند. واژه های کلیدی عبارتند از: چالش، قرون وسطی، رنسانس، پاپ و کلیسا، اروپا، جنگ های صلیبی، اصلاحات، اکتشافات، اقتصاد،سیاست،استعمار، مذهب، هنر، ادبیات و علوم

اساتید راهنما و مشاور

کیوان لولوئی