تاثیر سطوح مختلف تنش خشکی برروی رشد گل اروانه یزدی(hymenocrater yazdianus)
چکیده
گل اروانه یزدی (hymenocrater yazdianus) از گیاهان انحصاری استان یزد و از گونه-های مهم دارویی در اقلیم خشک و نیمه¬خشک می¬باشد. به منظور بررسی اثر سطوح مختلف تنش خشکی بر برخی ویژگی¬های مورفولوژیک و فیزیولوژیک این گیاه آزمایشی در قالب طرح کاملاً تصادفی و با شش تکرار انجام شد. نتایج حاصل نشان داد که مقدار رطوبت خاک بر ویژگی¬های حجم تاج پوشش و حجم ریشه ، ضخامت برگ، متوسط سطح برگ، نسبت وزن ریشه به بخش هوایی ، کلروفیل (a، b و کل) ، پرولین و قند دارای تأثیر معنی¬داری بود. به ترتیب کمترین و بیشترین حجم تاج پوشش، سطح برگ، حجم و وزن ریشه، مربوط به تیمار 25 و 75 درصد زراعی و بیشترین میزان نسبت وزن ریشه به اندام هوایی با میانگین 86/1 متعلق به تیمار 100 درصد ظرفیت زراعی است. در خصوص عوامل فیزیولوژیک نیز کمترین میزان کلروفیل a، b و کل برگ و پرولین مربوط به تیمار 100 درصد ظرفیت زراعی و بیشترین میزان در تیمار 25 درصد ظرفیت زراعی به دست آمد. در مورد قند محلول تفاوت معنی¬داری بین تیمار¬های رطوبتی مشاهده نشد. تنش رطوبتی بر صفاتی چون ارتفاع، وزن خشک هوایی،گنجایش نسبی آب و کمبود آب نسبت به اشباع، تأثیر معنی¬داری نداشت. به طور کلی نتایج این تحقیق حکایت از این مطلب داشت که گل اروانه یزدی با به کار گیری برخی ساز و کار¬های دفاعی از قبیل کاهش حجم تاج پوشش، سطح برگ، حجم و وزن ریشه و افزایش ضخامت برگ، کلروفیل و پرولین قابلیت سازگاری با شرایط خشک را دارد. بنابراین استفاده از این گیاه جهت استفاده دارویی، توسعه در دامنه¬ها و اراضی شیبدار به منظور جلوگیری از فرسایش آبی وعمل خاک¬سازی می تواند مورد توجه قرار گیرد.