بررسی اثر شرایط مرزی در مدلسازی استاتیکی سه بعدی اجزای محدود سد-مخزن-فونداسیون
چکیده
هدف از این پژوهش ارائه ی مدل سه بعدی اجزای محدود نزدیک به واقعیت از سد دز است. با توجه به پیچیده بودن هندسه ی سد دو قوسی، از دو نرم افزار matlab و catia جهت ساختن هندسه ی سه بعدی این سد و نرم افزار اجزای محدود آباکوس استفاده شده است. پس از صحت سنجی اولیه ی مدل، دو مدل از سد تهیه شد مدل اول شامل یک مدل اجزای محدود سه بعدی دقیق و منطبق بر ابعاد واقعی سد با درنظر گرفتن درز های انقباضی و بارهای استاتیکی و حرارتی بود ونیروی هیدرواستاتیک ناشی از مخزن به شکل معادل در آن درنظر گرفته شد. در مدل دوم به جای نیروی هیدرواستاتیک معادل، مخزن به طور کامل با المان های سیال مدل سازی شد. در هر دو مدل تمامی سطوح تماس و اندر کنش های سد- مخزن- پی و شرایط مرزی بین بلوک های سد و انتهای دور مخزن مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفت. همچنین بار ناشی از حرارت در تمام نقاط بالادست و پایین دست سد درنظر گرفته شد. مشخص گردید بارهای حرارتی برعکس بار هیدرواستاتیکی مخزن ایجاد تنش های کششی قوسی در بدنه سد می کنند. تنش های کششی قوسی در قسمت های نزدیک تکیه گاه بیشتر می باشند و خطر ایجاد ترک در این نقاط بیشتر است و چون میزان تنش کششی قوسی موجود در بدنه سد، از میزان مقاومت کششی بتن کمتر است، امکان وقوع ترک های کششی وجود نخواهد داشت. بین بلوک ها نیروی فشاری در راستای عمود بر سطح تماس آن ها وجود دارد که این نیرو به دلیل عملکرد قوسی سد در توزیع تنش ها به سمت تکیه گاه ها به شکل فشاری است.