مقایسه ی فعالیت پاداکسایشی و برخی فاکتورهای رشدی و فیزیولوژیکی درچند جنس از خانواده ی نعناعیان کشت شده درمناطق مختلف شهرستان ارومیه
چکیده
گیاهان منبع غنی از ترکیبات فنولی هستند که مهمترین پاداکساینده های طبیعی به شمار می آیند. این مطالعه به منظور مقایسه فعالیت پاد اکسایشی و برخی فاکتورهای رشدی و فیزیولوژیکی در چند جنس از خانواده نعناعیان (نعناع، مرزه، ریحان و بادرشبی) کشت شده در مناطق مختلف شهرستان ارومیه (جاده سنتو، جاده بالانج، جاده سلماس، جاده کلانتری و جاده کشتیبان)، از ماه شهریور سال 1393، انجام گردید. میزان یون های سدیم، پتاسیم و کلر در خاک و گیاهان جمع آوری شده مورد بررسی قرار گرفتند. در این مطالعه از عصاره متانولی گیاه برای آزمایشات پاد اکسایشی، از عصاره آبی گیاه برای آزمایشات فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی و از استون 100 درصد برای آزمایشات رنگیزه های فتوسنتزی استفاده گردید. با توجه به نتایج بیشترین میزان سدیم و کلر خاک مربوط به منطقه کشتیبان بود که به ترتیب 45/3 و 23/8 (میلی گرم برگرم وزن خشک) بدست آمد و کمترین میزان سدیم و کلر خاک مربوط به منطقه بالانج بود که به ترتیب 84/0 و28/2 (میلی گرم برگرم وزن خشک) بدست آمد. بیشترین میزان پتاسیم خاک نیز مربوط به منطقه بالانج و به میزان 47/0 (میلی گرم بر گرم وزن خشک) بود و کمترین میزان پتاسیم خاک مربوط به منطقه کشتیبان به میزان 09/0 (میلی گرم برگرم وزن خشک) بدست آمد. از لحاظ میزان فنول کل، بیشترین میزان مربوط به نعناع جمع آوری شده از منطقه کشتیبان (09/139 میلی گرم گالیک اسید بر گرم وزن خشک) و کمترین میزان مربوط به ریحان جمع آوری شده از منطقه بالانج (48/50 میلی گرم گالیک اسید بر گرم وزن خشک) بود. از لحاظ میزان فلاونوئید کل، بیشترین میزان مربوط به مرزه جمع آوری شده از منطقه کشتیبان (18/0 میلی گرم کوئرستین بر گرم وزن خشک) و کمترین میزان مربوط به مرزه جمع آوری شده از منطقه بالانج (05/0 میلی گرم کوئرستین بر گرم وزن خشک) بود. از لحاظ میزان ظرفیت جاروب کنندگی رادیکال dpph، بیشترین میزان مربوط به نعناع جمع آوری شده از منطقه کشتیبان (14/12) و کمترین میزان مربوط به ریحان جمع آوری شده از منطقه بالانج (35/4) بود. از لحاظ میزان قدرت احیا، بیشترین میزان مربوط به بادرشبی جمع آوری شده از منطقه کشتیبان (63/1 در700 نانومتر) و کمترین میزان مربوط به مرزه جمع آوری شده از منطقه بالانج (64/0 در 700نانومتر) بود. از لحاظ میزان درصد رادیکال سوپر اکسید، بیشترین میزان مربوط به مرزه جمع آوری شده از منطقه کشتیبان (62/116) و کمترین میزان مربوط به ریحان جمع آوری شده از منطقه سنتو (86/43) بود.. نتایج این مطالعه نشان داد که گیاهان نعناع، مرزه، ریحان و بادرشبی سرشار از ترکیبات فنولی بوده و می توان آنها را به عنوان پاداکسایشی طبیعی معرفی کرد.و شوری تاثیر منفی بر فاکتورهای رشدی و فعالیت پاداکسایشی داشت.