ارزیابی روش های تجربی و مدل های هوش مصنوعی درتخمین تبخیر روزانه ایستگاه سینوپتیک دهلران
چکیده
فرایند تبخیر یکی از مولفه های اصلی چرخه آب در طبیعت است که نقش اساسی در مطالعات کشاورزی، هیدرولوژیکی و هواشناسی، بهره برداری مخازن، طراحی سیستم های آبیاری و زهکشی، زمان بندی آبیاری و مدیریت منابع آب ایفا می کند. به دلیل تأثیر متقابل پارامترهای مختلف هواشناسی در محاسبه تبخیر، روابط غیر خطی برای تخمین مقدار آن وجود دارد که از دقّت بالایی برخوردار نیستند. شبکه عصبی مصنوعی و سیستم تطبیقی از جمله روش های نوین هستند که برای تخمین و پیش بینی پارامترها با استفاده از ارتباط ذاتی بین داده ها توسعه یافته است. لذا نظر به اهمیّت موضوع در این تحقیق سعی می شود با استفاده ازمدل شبکه عصبی مصنوعی و سامانه استنتاج تطبیقی عصبی- فازی میزان تبخیر روزانه ایستگاه هواشناسی موجود درشهرستان دهلران برآورد گردد. به این منظور از داده های روزانه دوره آماری20 ساله ثبت شده (از سال آبی74-1373تا 93-1392) در ایستگاه مورد مطالعه استفاده خواهد شد. برای دست یابی به بهترین برآورد توسط مدل های ذکر شده ترکیب های مختلف پارامترهای درجه حرارت هوا ، رطوبت نسبی ، سرعت باد ، ساعات آفتابی و سایر پارامترهای ثبت شده به عنوان ورودی به مدل و تبخیر روزانه به عنوان خروجی در مدلهای شبکه عصبی و استنتاج فازی در نظر گرفته خواهد شد. همچنین برای بررسی کارایی مدل های هوش مصنوعی نتایج بدست آمده از آنها با به کارگیری روشهای تجربی شناخته شده (پنمن و استیفنز- استوارت) و تبخیر حاصل از تشتک تبخیر مورد مقایسه قرار می گیرد. در نهایت با تجزیه و تحلیل نتایج بدست آمده از طریق روش های ef و mbe و rmseروش برتر در تخمین تبخیر روزانه از بین روش های تجربی و شبکه عصبی مصنوعی و سیستم تطبیقی معرفی خواهد شد.