پایان‌نامه

کارکرد اموال مثلی و قیمی در مسئولیت مدنی

چکیده

اموال مثلی و اموال قیمی دو عنوان بسیار مهم در فقه و حقوق به شمار می روند هر چند از ناحیه شرع بیان نشده اند ولی بر مبنای تعاریف فقها و قانون مدنی تعاریفی صورت گرفته است. مثلی و قیمی در اثر گذشت زمان و مکان تغییر پیدا می کند و تشخیص مثلی و قیمی بودن بر اساس عرف می باشد. یکی از مواردی که بحث مثلی و قیمی بودن در آن مطرح است پول است. پول که بر اثر گذشت زمان ماهیتی چندگا نه پیدا کرده و فقها را برای شناخت پول و ماهیت آن با مشکلاتی روبه رو کرده است . با توجه به دگرگونی ماهیت پول، این سوال مطرح می شود که ماهیت پول های امروزی مثلی است یا قیمی؟ در پاسخ به این سوال چند نظریه وجود دارد که نظریه صحیح تر، نظریه مثلی بودن پول است که این گروه بر این عقیده هستند که پول به حسب قدرت خرید و ارزش اسمی آن مثلی می باشد و فرقی بین پول های اعتباری و حقیقی (درهم و دینار) نیست و امّا موضوع مهم دیگری که در بحث مثلی و قیمی مطرح است، ضمان در اموال قیمی است. چرا که در اموال مثلی، شخص تالف، ضامن مثل مال تلف شده می باشد و این نظر مورد اتفاق همه فقها می باشد و آن چه باعث اختلاف نظر است ضمان در اموال قیمی می باشد که این سوال مطرح می شود که در اموال قیمی، وقتی شخص مال قیمی را تلف کند ضامن مثل است یا قیمت؟ در پاسخ به این سوال سه دیدگاه وجود دارد که دیدگاه اول مربوط به مشهور فقها می باشد. مشهور فقها نظر بر این دارند که در اموال قیمی، شخص ضامن است که قیمت را پرداخت کند و برای اثبات نظریه خود به آیه ی « اعتداء » و قاعده علی الید و سیره عقلا و هم چنین اجماع استدلال می کنند. ولی بر این ادلّه ها انتقاداتی صورت گرفته است که نمی توان به این موارد برای ضمان در اموال قیمی استناد کرد. بر خلاف مشهور فقها دو گروه دیگر وجود دارد که یکی از آن ها بر این عقیده هستند که در ضمان اموال قیمی، شخص ضامن است که مطلقاً مثل را پرداخت کند و به ادلّه ای مانند عقل و روایت استناد کردند که این ادلّه ها مورد انتقاد گروه سوم واقع شده است که می گویند: در اموال قیمی، مثل پرداخته می شود چون از جهت جنس و ا وصاف به تالف نزدیک ترست و اگر مثل متعذّر بود نوبت به قیمت می رسد. و به ادلّه قرآنی، روایات، قاعده احتیاط، قاعده نفی ضرر، قاعده قرض، قاعده اقربیّت استدلال کرده اند. به نظر می رسد نظر سوم صحیح می -باشد. وقتی مثل از جهت جنس و اوصاف شبیه به تا لف باشد، مثل پرداخت می شود چون اقرب به تالف است و در صورتی که مثل متعذّر بود، نوبت به قیمت می رسد.

اساتید راهنما و مشاور

ابوالفضل علیشاهی قلعه جوقی

پایان‌نامه‌های مشابه

  • مسئولیت مدنی ناشی از آلودگی نفتی در حقوق ایران

    پایان‌نامه۲۰۱۱دانشگاه آزاد اسلامی - دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی - دانشکده حقوقزهرا سلیمی

    گذشت زمان و فزونی جمعیت،نیاز به استفاده از تکنولوژی را برای برآوردن نیازهای بشری لازم کرده است اما این گسترش امکانات در واقع به گونه ای نابودی منابع طبیعی را به همراه داشته است،روشهای تامین هر چند بهبود یافته اند اما تخریب محیط زیست جزءلاینفک توسعه بشری شده است.آلودگی های نفتی که

  • مسئولیت مدنی پرستار در حقوق ایران

    پایان‌نامه۲۰۱۱سایر - دانشکده علوم قضایی و خدمات اداری - دادگستریرشیده آقایی دینانی

    پرستاران به مانند صاحبان سایر حرف ممکن است در ارائه خدمت پرستاری به بیمار مرتکب اعمال زیانباری شوند. بیمار در طرح دعوی مسئولیت مدنی علیه پرستار باید ثابت نماید که پرستار وظیفه ای را که در برابر او داشته نقض نموده و در اثر این نقض وظیفه ضرری به بیمار وارد نموده است.اگر پرستار زیر

  • بررسی مسئولیت مدنی پلیس

    پایان‌نامه۲۰۱۲وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه علم و فرهنگ - دانشکده علوم انسانیمیلاد بنفشی مقدم

    پلیس عهده دار استقرار و حفظ نظم و امنیت در جامعه می باشد. با توجه به این که وظایف متعدد و متنوعی در این راستا دارد، بنابراین مسئولیت مدنی او نیز نسبت به سایر مشاغل از تنوع بیشتری برخوردار است. لذا ضروری می باشد که به بررسی و مداقه در مبانی و شرایط مسئولیت یا عدم مسئولیت مدنی پلیس

  • تحلیل اقتصادی مسئولیت مدنی ناشی از حوادث رانندگی با تاکید بر بیمه

    پایان‌نامه۲۰۱۲وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه علامه طباطبایی - دانشکده حقوق و علوم سیاسیمحمد قاسم حاجیان

    طراحی قواعد و قوانین مناسب در زمینه حقوق مسئولیت مدنی ناشی از حوادث رانندگی و بیمه حوادث رانندگی، نقشی تعیین کننده در تحول نظام مسئولیت مدنی داشته است. تحلیل اقتصادی حقوق با تجزیه و تحلیل های خود به اصلاح و کارآمدی نظام مسئولیت مدنی ناشی از حوادث رانندگی کمک می کند. در این پژوهش،

  • بررسی نحوه تقسیم مسئولیت مدنی در حقوق ایران با مطالعه تطبیقی در حقوق کامن لا

    پایان‌نامه۲۰۱۳دانشگاه آزاد اسلامی - دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی - دانشکده حقوقزهرا فاتحی

    امروز با پیشرفت جوامع صنعتی و توسعه روابط انسانی، مسئولیت مدنی یکی از رشته های بسیار مهم و اصلی حقوق مدنی می باشد. در این رابطه دعاوی مسئولیت مدنی هرروز افزایش یافته است. بحث تقسیم مسئولیت مدنی درحالی مطرح می شود که دو یا چند شخص در حادثه زیانباری دخیل باشند. مسئولیت مدنی و نحوه

  • مسئولیت مدنی متصرفین املاک نسبت به املاک مجاور و عابرین

    پایان‌نامه۲۰۱۱وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه شیراز - دانشکده حقوقمحمود ایجادی

    مسئولیت مدنی متصرفین املاک نسبت به املاک مجاور و عابرین مسئولیت مدنی که پیش تر به عنوان، یکی از شاخه های فرعی حقوق مدنی مورد توجه قرار می گرفت، امروز با توجه به اهمیت عملی و نظری آن، یکی از مباحث مهم این رشته تلقی می گردد، زیرا مسئولیت به جبران خسارت وارده، محدود به تخلفات قراردا

اسناد مشابه

  • کارکرد عدالتی مسئولیت مدنی، از منظر تطبیقی حقوق اسلام و کامن‌لا

    مقاله۲۰۲۵حقوق تطبیقیعلیرضا باریکلو

    کارکرد عدالتی قواعد حقوقی‌‌، خصوصاً‌حقوق مسئولیت مدنی یکی از موضوعاتی است که مورد توجه صاحب‌نظران قرار گرفته است. با توجه به اینکه سیستم حقوق اسلامی و کامن‌لا در بعضی از جهات وجه مشترک دارند، کارکرد عدالتی‌حقوق مسئولیت مدنی این دو‌سیستم،‌به روش توصیفی‌‌‌تحلیلی مورد بررسی تطبیقی ق

  • مسئولیت مدنی قاضی در جریان توقیف اموال

    چکیده توقیف اموال، گاه نتیجه اجرای حکم است و گاه نیز مقدمه‌ای است بر آن. نتیجه توقیف نیز، حسب نوع مال و توقیف، می‌تواند محدودیت و یا سلب کامل سلطه متصرف و مالک نسبت به مال باشد. توقیف اموال موجب ورود زیان به مخاطب آن می‌شود، لیکن این زیان مستحق جبران نیست، چرا که وفق مقررات قانون

  • تأثیر توزیع خسارت بر کارکرد بازدارندگی مسئولیت مدنی

    مقاله۲۰۲۴پژوهش هایu200c حقوقینگین غلامی، محمد مولودی

    توزیع خسارت در مسئولیت مدنی از طریق مصادیق جدیدی نظیر بیمه‌‌ها، مسئولیت محض شرکت‌ها و ... و یا نهادهای سنتی مانند عاقله و خسارت مشترک دریایی صورت می‌‌گیرد. علی‌‌رغم اینکه این نهادهای‌‌توزیع‌‌گر خسارت مزایایی چون تضمین جبران ضرر زیان‌دیده و یا تقلیل سنگینی بار کمرشکن جبران خسارت ب

  • آسیب‌شناسی نظام مسئولیت مدنی دولت ناشی از مقرره‌گذاری در امور بهداشت و سلامت

    مقاله۲۰۲۴حقوق پزشکیاسماعیل صادقی، کوروش استوارسنگری، خدیجه شجاعیان، زهره فرخی

    زمینه و هدف: دستگاه‌های دولتی به موجب اختیارات و صلاحیت‌هایی که از طرف قانونگذار بدان‌ها تفویض شده است، حق وضع قوانین و مقررات در چهارچوب این اختیارات و صلاحیت‌ها را دارند. با این حال، این وضع قوانین و مقررات ممکن است که خساراتی را متوجه حقوق اشخاص اعم از اشخاص حقیقی یا حقوقی نما

  • «بهینه یابی در کارکرد قاعده مسئولیت مبتنی بر تقصیر با تأکید بر مسئولیت مدنی پزشک»

    مقالهتحقیقات حقوقیمنصور امینی، دانشیار دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی سید علیرضا شکوهیان، کارشناس ارشد حقوق اقتصادی و دانشجوی دکتری حقوق خصوصی دانشگاه شهید بهشتی

    قاعده «مسئولیت مبتنی بر تقصیر» در بیشتر کشورها به عنوان قاعده عمومی در حوزه پزشکی پذیرفته شده است. در این قاعده، هرگاه ثابت شود که تقصیر پزشک موجب ورود زیان به بیمار شده است، او مسئول جبران زیان های وارده خواهد بود. برای شناسایی تقصیر، معیارهای مختلفی ارائه شده اند که می توان به

  • نظام مسئولیت مدنی در قانون مدنی ایران و فقه امامیه (خلأ قانون مدنی در زمینه مسئولیت مدنی)

    مقاله۲۰۱۹تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقیمحمود کاظمی، مجید بنایی اسکویی

    نظام مسئولیت مدنی در قانون مدنی ایران متأثر از فقه امامیه است و به‌رغم تأثیر‌پذیری مدنی ایران از قانون مدنی فرانسه، در تدوین مواد مربوط به ضمان قهری، نویسنده قانون مدنی از قانون مدنی فرانسه تأثیر کمی پذیرفته است و به جز چند ماده تحت عنوان «کلیات»؛ یعنی مواد 306-301، این بخش از قا