اثر واریته و روش شستشوی اسیدی بر بازه استخراج و کیفیت پکتین طبق آفتابگردان
چکیده
پکتین زنجیر پلیمری، متشکل از d-a گالاکترونیک اسید که به وسیله پیوندهایی درر موقعیت 1 و 4 متصل بوده و بخشی از گروههای کربوکسیل با متانول استری شده است . اهمیت پکتین در مواد غذایی به دلیل امکان خاصیت ژل کنندگی آن در تولید مربا و مربا مانندهای تولید شده از میوه، می باشد. گرچه ضایعات سیب و پوست مرکبات منبع رایج پکتین تجاری است اما طبق آفتابگردان هم می تواند به عنوان منبع پکتین مورد استفاده قرار گیرد. طبق آفتابگردان باقیمانده پس از تخم گیری و ساقه های آن منبع عمده ای از پکتین متوکسیل پایین است . کمیت و کیفیت پکتین، تحت تاثیر مواد خام، اندازه ذرت ، شرایط نگهداری، واریته آفتابگردان، درجه رسیدن و شرایط استخراج می باشد. درجه استری شدن، اندازه مولکول، زنجیره های جانبی، میزان خاکستر، درجه اکستیلی و آمیدی شدن می تواند بر روی خواص ژلی شدن پکتین موثر باشد. شرایطی شامل ph، درجه حرارت غلظت پکتین، کلسیم و قند می تواند در طی آماده سازی ژل بر روی الاستیسیته، ثبات و قوام ژل حاصله موثر باشد. پکتین متوکسیل پایین آفتابگردان می تواند در آمده سازی ژلها با محتوی کم و یا بدون قند و با حضور میزان کم کلسیم به کار رود و یا در فرمولاسیون غذاهای کم کالری مصرف گردد. در این تحقیق نمونه های آفتابگردان (هلیانتوس آنوس ، واریته های آرماویرسکی، زایا و رکورد) که در ایران کشت شده، انتخاب گردید. نمونه ها خشک و با آسیب پودر گردید تا حدی که بتواند از الک با ابعاد 60 مش عبور نماید و برای انجام آزمایشهای تحقیق ذخیره شد. میزان استخراج پکتین از این واریته ها به ترتیب 10/67، 53ˆ11 و 93ˆ10 درصد اندازه گیری گردید. برای ادامه تحقیق، واریته رکورد به دلیل بالا بودن درجه متوکسیل و پایین بودن میزان خاکستر مناسب تشخیص داده شد. بعد از استخراج، پکتین توسط اسید کلرئیدریک و اسید نیتریک 1ˆ0، 6ˆ0 و 2ˆ1 نرمال، در زمانهای 10، 20 و 30 دقیقه شستشو داده شد. مشاهده گردید که شستشو با اسید نیتریک 6ˆ0 نرمال در کدت زمان 10 دقیقه منجر به تهیه پکتین با کیفیت خوب خواهد شد.