تولید و ارزیابی خمیر حل شونده از چوب راش و صنوبر دلتوئیدس
چکیده
این تحقیق با هدف بررسی امکان تولید خمیر حل شونده جهت تهیه ویسکوز رایون از چوب دوگونه راش و صنوبر دلتوئیدس بطور مجزا انجام شد. برای تهیه ماده اولیه هرگونه سه اصله درخت با تنه مستقیم و بدون چوب واکنشی انتخاب و قطع گردید. سپس آنالیز شیمیایی دو گونه انجام گرفت که بر طبق آن درصد سلولز، لیگنین، مواد استخراجی و خاکستر به ترتیب در راش 47/97، 21/03، 2/05 و 0/96 و در صنوبر دلتوئیدس 51/27، 20/23، 2/47 و 1/19 تعیین شد. مرحله پیش هیدرولیز با آب در چهار زمان ماند صفر، 30، 60 و 75 دقیقه پس از رسیدن به درجه حرارت حداکثر انجام گرفت و با توجه به راندمان و درصد انحلال، زمان ماند 60 دقیقه بعنوان تیمار بهینه پیش هیدرولیز انتخاب شد. در مرحله پخت خرده چوبهای راش تحت 9 تیمار با شرایط سولفیدیته 25 درصد و قلیایی و فعال 18 درصد و 20 درصد و 22 درصد در سه زمان ماند 60، 90 و 120 دقیقه با سه تکرار قرار گرفتند. پخت صنوبر دلتوئیدس نیز با شرایط سولفیدیته 25 درصد و قلیایی فعال 22 درصد و دو زمان ماند 90 و 120 دقیقه با سه تکرار انجام شد. با اندازه گیری عدد کاپا و راندمان، پخت بهینه انتخاب شد که شرایط آن برای راش قلیایی 22 درصد و زمان ماند 90 دقیقه و برای صنوبر دلتوئیدس قلیایی فعال 22 درصد و زمان ماند 120 دقیقه بود. خمیرهای تهیه شده از چوب تحت پنج تیمار مختلف رنگبری با توالیهای hepx, hehpx, hehx و غلظتهای مختلف مواد شیمیایی قرار گرفتند. آزمایشاتی روی خمیرهای رنگبری شده (خمیر حل شونده) برای تعیین درصد انواع سلولز (آلفا، بتا، گاما)، درجه پلیمریزاسیون، درصد مواد معدنی، استخراجی و شفافیت انجام گرفت . برای رسیدن به شفافیت مطلوب در چهار تیمار با توالیهای hehx و hehpx به ناچار هیپوکلریت بیش از حد نرمال مصرف گردید که در نتیجه درجه پلیمریزاسیون حاصل از آنها شدیدا کاهش یافت . درجه پلیمریزاسیون حاصل از تیمار پنج با توالی hepx بسیار مناسب بود ولی از لحاظ سایر خصوصیات در رده پائین تری قرار گرفت . با عنایت به نتایج حاصل چنین نتیجه گیری می گردد که در صورت استفاده از گاز کلر و یا مخلوطی از گازهای کلر و دی اکسید کلر در اولین مرحله توالی و رنگبری می توان خمیر حل شونده با ویژگیهای مطلوب تولید نمود.