بررسی تطبیقی قابلیت دسترسی دو بافت شهری تهران، با تاکید نظری بر ابعاد اجتماعی
چکیده
سوالات بسیاری درباره قابلیت دسترسی خیابانها و معابر شهری مطرح هستند. این رساله با طرح سوالاتی در خصوص اینکه چرا برخی خیابانها قابلیت دسترسی بالایی دارند. آغاز گردید. هدف اصلی این تحقیق شناخت و درک قابلیت دسترسی خیابانها و عوامل و خصوصیاتی است که در حضور و حرکتهای پیاده مردم در شبکه معابر بافتهای شهری موثرند. فرضیه های تحقیق بر این پایه استوار هستند که بین بافتهای شهری سنتی و قدیمی و بافت های شهری جدید در ایران، تفاوت آشکاری از نظر الگوی حرکتهای پیاده وجود دارد و اثرات فضایی-کالبدی و اجتماعی شکل شبکه معابر سنتی بیشتر از بافتهای جدید است . برای انجام این تحقیق از روشهای تحلیلی روش "تحلیل فضا" استفاده گردید. تحلیل فضا مجموعه تکنیکهایی برای ارائه، کمی نمودن و تفسیر شکل فضایی در سکونتگاههای انسانی می باشد. شکل شبکه معابر یکی از مهمترین مشخصه های نواحی شهری است که رابطه بسیار قوی بین ساختار مورفولژیکی و وقایع اجتماعی رخ داده در آنها دیده می شود. بررسی و تحلیل نقش شکل شبکه معابر در قابلیت دسترسی نواحی شهری ضمن ریشه یابی ارتباط بین ساختار مورفولژیکی نواحی شهری و الگوهای جابجایی (بطور عمده جابجایی پیاده) چهارچوب مناسبی را برای تحقیق پیرامون نقش شکل شبکه معابر در شکل دهی فضاهای شهری فراهم آورده است . شکل شبکه معابر علاوه بر تاثیر در قابلیت دسترسی نواحی شهری در شکل دهی و ایجاد و فضاهای شهری نیز مهم هستند. در این رساله شهر تهران به عنوان نمونه موردی جهت بررسی در نظر گرفته شد. در همین راستا جهت آزمون فرضیه های تحقیق، شکل شبکه معابر در دو ناحیه شهری تهران بصورت مقایسه ای مورد بررسی و تحلیل قرار گرفتند. این تحقیق ضمن اثبات فرضیه های تحقیق نشان داد که رابطه قوی بین شکل شبکه معابر نواحی شهری و الگوی حرکتهای پیاده ساکنان آنها وجود دارد. در بافت های سنتی معابر از درجه انسجام بالاتر برخوردار هستند و به تبع آن حضور و حرکتهای پیاده در خیابانهای با درجه انسجام بالاتر بیشتر است .