تنوع زیستی گونه های چوبی و اکوسیستمهای آنها در استان گیلان (هیرکانی غربی)
چکیده
به منظور تعیین مهمترین چهره های زیستی گیاهی در قالب تنوع گونه ای (تنوع زیستی گونه های چوبی) و تهیه نقشه های تنوع زیستی در جنگل های گیلان به اداره های منابع طبیعی هر شهرستان مراجعه و رویشگاه های گونه های آزاد، بارانک ، بلندمازو، داغداغان، راش ، زربین، سرخدار، شاه بلوط، شمشاد و ... مشخص شدند. در هر یک از این رویشگاه ها قطعه نمونه ای به مساحت نیم هکتار و بشکل لوزی بطور انتخابی تعیین گردید و تمام گونه های چوبی مورد شناسایی و جمعیت آنها بررسی و در مجموع 123 قطعه نمونه مورد مطالعه قرار گرفت . برای مطالعه تنوع زیستی گونه های چوبی در مناطق خارج از رویشگاه ها از اطلاعات 99 طرح جنگلداری استفاده شده است . در این مطالعه از شاخص سیمپسون، تابع شانون - وینر و شاخص بریلوین برای محاسبه تنوع زیستی استفاده شده و یکنواختی شاخص ها نیز بدست آمده است . برای ارزیابی غنا از شاخص های غنای مارگالف و منهینیک استفاده گردید. نتایج نشان می دهد که رویشگاه های داغداغان و سرخدار بیشترین و رویشگاه های راش و شمشاد کمترین تنوع زیستی را دارا می باشند. نتایج حاصله از تجزیه و تحلیل طرح های جنگلداری نشان می دهد که سری 4 آستاراچای، دانگ دوم لمیریک ، شیره وا، رزداره پشت ، دزگیت بیشترین و طرح های رزه، لسانیه، خشکه دریا، شن رود (دانگ)، لارنه و شلیشه کمترین تنوع زیستی را دارند. نوآوری های این تحقیق عبارتند از: الف) در افزایش تنوع زیستی، یکنواختی مهمتر از غنا است . ب) در افزایش شاخص سیمپسون، اهمیت یکنواختی بیش از غنا است در حالیکه در افزایش تابع شانون - وینر شاخص های غنا مهمتر هستند. ج) برای ارزیابی تنوع زیستی جنگل های گیلان، تابع شانون - وینر بدلیل حساسیت زیاد به تغییرات گونه های نادر توصیه می شود. د) تنوع زیستی در جنگل های غرب گیلان بیشتر از شرق است . ه) دستیابی به حقایق پراکنش گونه های چوبی در جنگل های گیلان و) تهیه نقشه های تنوع زیستی در جنگلهای گیلان.