تجزیه و تحلیل ادوار تجاری در اقتصاد ایران براساس ساخت و بکارگیری شاخص ترکیبی پیشرو
چکیده
اهمیت اطلاع داشتن از اینکه اقتصاد در آینده وارد دوره رونق و یا رکود می شود. نیاز اساسی برای بررسی ادوار تجاری است . گرچه کمیتی چون تولید ناخالص داخلی (gdp)، که رفتار کلی اقتصاد را نشان می دهد، می تواند حاوی اطلاعات مفیدی برای بدست آوردن درک درستی از وضعیت اقتصادی باشد، لیکن عملا استفاده از این متغیر به منظور ابزار سیاستی غیرممکن است زیرا دوره دسترسی به این متغیر در کشورهای در حال توسعه و منجمله ایران یک دوره یکساله است ، پس این متغیر نمی تواند، به عنوان شاخص برای درک وضعیت کلی اقتصاد و به عنوان سیگنالی جهت اعمال سیاستهای مناسب استفاده شود. بهمین منظور کوششهایی در جهت ساختن شاخصهایی صورت گرفته است ، که براساس این شاخصها (همزمان - پیشرو)، می توان اطلاعات دقیقی از آینده اقتصاد و همچنین از نقاط برگشت اقتصاد بدست آورد. مجموعه حاضر ابتدا با ارائه ادبیات ادوار تجاری، متغیرهای تاثیرگذار بر وقوع ادوار را از جنبه نظری - معرفی کرده، سپس متدلوژی ساخت شاخصهای همزمان و پیشرو را مورد ارزیابی قرار داده و با بهره گیری از تکنیکهای پیشرفته سریهای زمانی در جهت فیلتر کردن سریهای زمانی اقتصادی ایران، که مبتنی بر الگوهای فضای حالت و فیلتر کالمن و فیلتر هدریک پرسکات و همچنین استفاده از همبستگی متقابل است ، زمینه شناسایی متغیرهای پیشرو و همزمان را برای ایران فراهم آورده است . سپس با بکارگیری سه روش مجزا، متغیرهای ترکیبی همزمانی را جهت بررسی تحولات وضعیت کلی اقتصاد فراهم آورده و نهایت اینکه برای دستیابی به یک متغیر ترکیبی پیشرو، از مدل اتورگرسیوبرداری نامقید (var) بهره گرفته شده و متغیرهای تاثیرگذار بر وقوع ادوار تجاری در اقتصاد ایران را شناسایی کرده است .