پایان‌نامه

فرهنگ اصطلاحات عرفانی کشفالمحجوب هجوی

چکیده

ابوالحسن علی بن عثمان بن ابی علی جلابی هجویری غزنوی (متوفی 465 هجری قمری) در خانواده ای از حنفیان متعصب غزنین به دنیا آمد. از زندگی خصوصی وی اطلاع دقیقی در دست نیست و تنها در برخی تذکره ها مطالب مبهمی از سالهای اخیر زندگی وی در هندوستان آمده است . هجویری چندی از ابوالعباس شقانی کسب طریقت کرد. و این شقانی از مشایخ نامدار خراسان بود که با منصور حلاج همدلی داشت ، سپس هجویری حلقه مریدان ابوالفضل محمد بن حسن ختلی پیوست ، ختلی از مریدان ابوالحسن حصری و سلسله طریقتی ختلی ازطریق وی به شبلی به جنید می رسد . هجویری خود در جای جای کشفالمحجوب از استاد جنیدی مذهب خود یاد می کند . وی علاوه برختلی از محضر ابوالقاسم گرگانی و ابوالقاسم قشیری نیز بهره ها برد . هجویری در جای جای کشفالمحجوب از دیگر آثار خود یاد می کند که عبارتند از : دیوان شعر، کتاب فن بقا، اسرارالخرق والملونان، الرعایه بحقوق الله تعالی، کتاب البیان لاهل العیان نحوالقلوب ، منهاج الدین، ایمان و فرق فرق . از بیان این آثار تنها کشفالمحجوب بجا مانده است . این اثر که درآغاز دوران پختگی بوجود آمده است ، نخسیتن کتاب است که صوفیه به نثر پارسی نوشته اند . از اینرو سرآغاز یک سلسله آثاری شد ک بی گمان زبان پارسی بدون آنها این زیبایی کنونی خود را نداشت .

اساتید راهنما و مشاور

محمدرضا شفیعی کدکنی

اسناد مشابه

  • نقد و بررسی اصطلاحات عرفانی در فرهنگ فارسی معین

    مقاله۲۰۲۵زبان فارسی و گویش های ایرانی (ادب پژوهی سابق)بهزاد عباس زاده، رحمان مشتاق مهر، احمد گلی

    پژوهش حاضر نقد و بررسی کم‌وکیف تعاریف اصطلاحات عرفان و تصوف در فرهنگ فارسی معین است. در این فرهنگ حدود 574 اصطلاح عرفان و تصوف به اجمال تعریف شده‌است. دستاوردهای پژوهش نشان می‌دهد با وجود اینکه ذکر شیوه‌نامۀ دقیق دربارۀ اصطلاح و اصطلاحپردازی در مقدمه مغفول مانده‌است؛ اما نظام آوا

  • نوآوری‌های عین‌القضات همدانی در وضع اصطلاحات عرفانی

    مقاله۲۰۲۶زبان و ادب فارسینیلوفر بهرام زاده، سلمان ساکت

    ظهور عرفان و تصوّف اسلامی در سدههای نخست هجری با شکل‌گیری مجموعه‌ای از اصطلاحات عرفانی همراه بود که صوفیان و عارفان برای بیان آموزه‌های خاص خود آنها را به کار می‌بردند. این اصطلاحات به مرور زمان تدوین شدند و صوفیان و عارفان، بسیاری از آنها را شرح دادند. عین‌القضات همدانی (ف: 525

  • برداشت ها و تعبیرات بدیع عین القضات همدانی از اصطلاحات عرفانی

    مقاله۲۰۲۶مطالعات اديان و عرفان تطبيقينیلوفر بهرام زاده، سلمان ساکت

    عین القضات همدانی، عارف سنّت شکن و عادت ستیز سدۀ پنجم و ششم هجری است که با اندیشه ها و افکار بدیع و تازۀ خود به عرفان و تصوّف اسلامی غنای بیشتری افزوده است. ویژگی سنّت شکنیِ عین القضات همدانی در تمام جوانب زندگی او از جمله مواجهه با اصطلاحات عرفانی به چشم می خورد، به طوری که مقای

  • نقد معناشناختی برگردان اصطلاحات عرفانی حکایت «زاهد و دزد» در بازنویسی‌های معاصر کلیله‌ودمنه بر اساس تحلیل مؤلفه‌ای

    مقاله۲۰۲۵مطالعات اديان و عرفان تطبيقيعلی اکبر سام خانیانی، ایوب بادوام، حامد نوروزی، احمد لامعی گیو

    هنگام مطالعۀ متون ادبی می‌توان به آیین‌ها، باورها، فرهنگ و جهان‌بینی گذشته یک ملت پی برد. تأثیر عرفان و آموزه‌های آن در این متون، غیرقابل انکار است. باتوجه‌به دشواری متون ادبی، بازنویسی روشی برای انتقال مفاهیم به خوانندگان امروزی است. ازاین‌رو، بررسی بازنویسی‌ها از اهمیت بالایی ب

  • نقد و بررسی: فرهنگ اصطلاحات و عبارات رایج فارسی (فارسی – انگلیسی)

    مقاله۲۰۱۴زبان و زبان شناسیساغر شریفی

    فرهنگ اصطلاحات و عبارات رایج فارسی (فارسی – انگلیسی)، تألیف استاد دکتر محمدرضا باطنی با دستیاری زهرا احمدی نیا در سال 1392 توسط انتشارات فرهنگ معاصر در 1089 صفحه به چاپ رسیده است. در زبان انگلیسی فرهنگ های متعددی وجود دارند که مدخل های آنها به شرح اصطلاحات و ترکیبات زبان اختصاص د

  • بررسی اصول فرهنگ‌نویسی و فرآیندهای واژه‌‌گزینی (مورد مطالعه کتاب "فرهنگ اصطلاحات ادبی عربی_فارسی")

    مقاله۲۰۲۳پژوهش و نگارش كتب دانشگاهيفاطمه اکبری زاده، آزاده زمانی فروشانی

    پیشگامان هر رشتة علمی همواره با پیدایش کلمات، اصطلاحات نوین، نخست؛ فرهنگ اصطلاحات آن علم را تدوین می‌‌کنند تا بتوانند راه تفهیم و تفاهم و گسترش آن علم را بگشایند. واژه‌گزینی و معادل‌‌سازی برای اصطلاحات در حوزة دانش‌‌های تخصصی از اهمیت بسیار بالایی برخوردار بوده است. وفور واژگان،