بررسی پاسخ های رفتاری و اثر پیش درمانی ۸۰۱ mk- و مورفین در مدل درد نوروپاتی sni در موش صحرایی نر بالغ

غلامعلی حمیدی، g a. hamidi dept. of physiology and pharmacology, school of medicine, kashan university of medical sciences, kashan, iran.دانشگاه علوم پزشکی کاشان، دانشکده پزشکی، گروه فیزیولوژی- فارماکولوژی هما مناهجی، h. manaheji dept. of physiology, neurosciences research center, school of medicine, shaheed beheshti university of medical sciences, tehran, iranدانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی، دانشکده پزشکی، گروه فیزیولوژی، مرکز تحقیقات علوم اعصاب حسینعلی صفاخواه، h. safakhah dept. of physiology, physiology research center, school of medicine, semnan university of medical sciences, semnan, iran.دانشگاه علوم پزشکی سمنان، دانشکده پزشکی، گروه فیزیولوژی، مرکز تحقیقات فیزیولوژی

چکیده

سابقه و هدف: درد نوروپاتی در نتیجه آسیب به سیستم عصبی ایجاد می شود. با توجه به این که درمان های دارویی برای دردهای نوروپاتیک به طور کامل شناخته نشده و درمان های دارویی کنونی چندان مؤثر نیست و مطالعات تجربی نشان داده است که mk-801 به عنوان آنتاگونیست گیرنده های nmda در کاهش اثرات ناشی از ضایعه عصب که به دنبال آزاد شدن اسیدآمینه های تحریکی حادث می شود نقش مهمی دارد؛ در این مطالعه برخی ویژگی های رفتاری و نیز اثرات پیش درمانی 801 mk- و مورفین در مدل درد نوروپاتی sni ((spared nerve injury مورد بررسی قرار گرفته است. مواد و روش ها : این تحقیق به روش تجربی بر روی 6 گروه 8تایی از موش های صحرائی نر بالغ نژاد dawley sprague در محدوده وزنی 230 تا 280 گرم انجام شد. در 4 گروه دریافت کننده دارو؛ یک گروه، مورفین (mg/kg 8، 30 دقیقه قبل از عمل جراحی) و در گروه دیگر mk-801 mg/kg) 3/0، 20 دقیقه قبل از عمل جراحی و دوز تکمیلی به همین میزان 6 ساعت بعد از عمل جراحی) و در گروه سوم این دو دارو توأم با همان دوز و فاصله زمانی و در گروه چهارم به عنوان شاهد سالین تجویز گردید. سپس عمل جراحی به روش sni انجام شد، بدین ترتیب که دو شاخه (tibia و common proneal) از سه شاخه عصب گره محکم زده شد سپس حدود 2 میلی متر بعد از گره به طرف دیستال دو شاخه عصب قطع شده و فقط شاخه سورال باقی ماند. پاسخ رفتاری حیوانات به وسیله تست های آلودینیای حرارتی و مکانیکی و هایپرآلژزیای حرارتی و مکانیکی طی روزهای صفر، 3، 7، 14، 21 و 28 پس از جراحی مورد بررسی قرار گرفت. آنالیز آماری anova تکراری جهت مقایسه نتایج حاصل از تست های رفتاری استفاده شد. یافته ها: پاسخ های رفتاری حیوانات گروه sni در مقابل گروه شاهد نسبت به تحریکات مکانیکی و حرارتی غیردردناک و آسیب رسان افزایش معنی داری داشت که این به ترتیب نشان دهنده آلودینیای و هایپرآلژزیا می باشد. تجویز توأم مورفین و mk-801 در مقایسه با گروه سالین، آلودینیا و هایپرآلژزیا را کاهش (بهبود) داد، که این یافته در تست آلودینیای حرارتی طی روز 14 از لحاظ آماری معنی دار بود (05/0(p<. نتیجه گیری: حیوانات در مدل sni حساسیت شدیدی به محرک های حرارتی و مکانیکی غیردردناک و دردناک نشان دادند. ارزیابی حساسیت پاسخ های رفتاری به تجویز توأم مورفین و mk-801 مشخص نمود که تجویز آن ها یک اثر کاهشی روی دردهای نوروپاتیک ایجاد می نماید.