مقایسه تجویز مزمن میکرو و نانوذره اکسید منگنز بر شاخص های عملکرد کبدی در موش نر بزرگ آزمایشگاهی
چکیده
مقدمه و هدف: تولید و مصرف صنعتی نانو و میکروذرات اکسید منگنز سبب افزایش تماس انسان با آنها شدهاست. در این پژوهش، توزیع زیستی منگنز در بافت کبدی موش بزرگ بهدنبال تجویز مزمن هر دو ذره اندازه گیریشد؛ همچنین، اثر آنها بر سرعت افزایش وزن بدن و آزمون عملکرد کبدی موشها بررسیشد. مواد و روش ها: موش های بزرگ نر از نژاد ویستار هر دو هفته یکبار بهمدت چهارده هفته توزین و نانو یا میکروذره اکسید منگنز (μg/kg100) را بهصورت زیرجلدی در گروههای مختلف دریافتکردند. نمونه خون بهطور مستقیم از قلب موشها (5=n) در زمانهای مشابه گرفتهشد. میزان منگنز نمونه بافت کبدی به روشicp-ms تعیینشد. سطح سرمی پروتئین تام، آلبومین، بیلیروبین و آنزیمهای ترانس آمیناز، لاکتات دهیدروژناز و آلکالین فسفاتاز به کمک دستگاه آنالایزر اتوماتیک تعیینشدند نتایج: سرعت افزایش وزن بدن در موش های گروه نانو سریع تر و در گروه میکرو کندتر از کنترل (05/0>p) بود. توزیع، تجمع و پاکسازی زیستی منگنز از بافت کبد در گروه نانوذرات با گروه میکروذرات تفاوتداشت. میزان پروتئین تام، آلبومین، بیلی روبین و فعالیت آلکالین فسفاتاز سرم در هر دو گروه افزایش و فعالیت آنزیم های ترانس آمیناز و لاکتات دهیدروژناز در هر دو گروه کاهشیافت (05/0p<). نتیجه گیری: تجویز مزمن نانو و میکروذرات اکسید منگنز به تجمع منگنز در بافت کبدی منجرمی شود. خاصیت اکسید کنندگی قوی هر دو ذره و امکان اتصال این ذرات با برخی آنزیمهای کبدی می توانند عوامل اصلی آسیب های کبدی ناشی از این ذرات باشند.